Wegen sproeien

Nog tot aan de Tweede Wereldoorlog telde onze gemeente heel wat grint en zandwegen, die bij aanhoudend droog weer voor het nodige stof konden zorgen. Om dit euvel te bestrijden reed op gezette tijden een sproeiauto door het dorp, die met fraaie halfronde waterbogen het stof, zij het slechts voor enkele uren, wist te beteugelen.

In de beruchte dertiger jaren werd ook deze tak van de Dienst Gemeentewerken het slachtoffer van de bezuinigingswoede. Zo kwam tijdens de raadsvergadering van vrijdag 29 juni 1934 een adres van de Lunterse WVVV ter sprake, waarin verzocht werd meer aandacht te schenken aan , het stofvrij houden van de wegen. Voor de "Parel van de Veluwe" betekende het allerminst reclame, dat de talrijke pensiongasten tijdens de al weken durende droogte door hinderlijke stofwolken werden geplaagd, terwijl bovendien de gezondheid van alle dorpelingen gevaar liep.
In hun pre-advies wilden B en W niet op het verzoek in gaan. In de zomer zou in de gehele gemeente met worden gesproeid.
Op de begroting van dat jaar was er dan ook geen geld voor uitgetrokken. Ede was bovendien een noodlijdende gemeente en elke extra uitgaaf moest tevoren eerst in Den Haag worden aangevraagd.

En voor de Heren in Den Haag daar een beslissing nemen, is de zomer al lang voorbij besloot burgemeester Creutz zijn betoog in de raad. De heer Oostwaard meende echter , dat ook dat jaar voor sproeiwerkzaamheden door de Edese Waterleiding Maatschappij (destijds nog een particuliere onderneming) gratis tienduizend liter water ter beschikking was gesteld van de chauffeur voor onze rekening", De heer Van Silfhout kwam met een geheel nieuw gezichtspunt. Water sproeien brengt slechts tijdelijk baat. Derhalve had hij persoonlijk een stuk weg met afgewerkte motorolie besprenkeld en wel met verbluffend resultaat. Sindsdien was er ter plekke geen sprake meer van stof en omdat genoemd produkt
ook al in 1934 gratis verkrijgbaar was, vond het raadslid het wenselijk a]s van gemeentewege met deze proefnemingen werd doorgegaan.

De wethouder: "Het blijft geld kosten, dat er niet is", Een en ander bracht weer een ander raadslid, de heer Groeneveld op een lumineus idee. Maak de adressen, waar de olie verkrijgbaar is, aan den volke bekend, dan kan een ieder, die over stof klaagt, een emmer vol halen en zelf de handen uit de mouwen steken .
Niet gek bedacht, maar burgemeester Creutz nam de suggestie niet serieus. Als uiterste wilde hij wel de toezegging doen de plaatselijke gemeentewerkman opdracht te geven het weggedeelte voor het huis van een ernstig zieke stofvrij te houden. Uiteindelijk werd het advies van B en W zonder hoofdelijke stemming aangenomen en bleven de wegen, ook in Lunteren, gedurende de gehele zomer van 1934 droog en stoffig.

H. J. Nijenhuis