Vliegen in Ede ( 4 )

Naar aanleiding van de artikelenreeks "Vliegen in Ede", en in het bijzonder deel III van deze reeks (door H.J. Nijenhuis), is het wellicht interessant voor de lezers van Edes Nieuwsblad te vernemen dat het door de heer Nijenhuis vermelde ongeval waarbij Van Maasdijk omkwam zelfs in Rusland de pers haalde.
Het hierbij afgebeelde bericht stond in het Russische luchtvaarttijdschrift "Wozduchoplawasjel" nr. 10 van oktober 1910. Vrij vertaald, luidt dit bericht als volgt:
Op 27 augustus 1910 voerde de Nederlandse aviateur Van Maasdijk een proefvlucht uit, waarbij hij op honderd meter hoogte prachtig manoeuvreerde. Plotseling richtte het vliegtuig de neus naar omlaag, daalde al sneller en sneller en stootte met grote kracht tegen de aarde.
Het hoofd van de aviateur werd door de motor verbrijzeld, terwijl alle benzine uit de tank over het lichaam stroomde. De catastrofewerd veroorzaakt door een storing van de motor.
W.H. Schoenmaker,

Ook voor bijkomende werkzaamheden op het vliegterrein, die van het grondpersoneel zou men nu zeggen, werkten er Edenaren, onder anderen Rozenboom, Droffelaar en De Wilde. leder had zo zijn eigen taak; zo was De Wilde de man die voor de start de propeller moest aandraaien.
Soms lukte dat vrij snel, maar een andere keer stond De Wilde zich een kwartier in het zweet werken voor de motor aansloeg. Daarna kreeg hij onder de nu snel draaiende propeller door hij tussen de wielen gekomen was. Nu moest gelijktijdig de startblokken wegtrekken, waar de vlieger startte en De Wilder op de grond liggend nauwlettend de start volgde.

Niet ten onrechte, want hel is voorgekomen dal hel vliegtuig maar niet los van de grond kon komen en pas bije en aangrenzend bosperceel tot stilstand kwam. Maar De Wilde holde er achteraan, bij het toestel gekomen, beurde hij de staart op zodat de vlieger er lachend onderuit kon kruipen.
Een andere keer zette het vliegtuig zich al in beweging voor de piloot had plaats genomen. Maar geen nood, de man sprong op het staartvlak, krabbelde op handen en voeren naar zijn zitplaats om even zo vrolijk even later de lucht in te gaan.

Opleiding
Naast het geven van demonstraties, werden ook jonge mensen. die toekomst en avontuur in de vliegerij zagen tot piloot opgeleid. Pa moest dan wel over een paar losse centen beschikken, want de opleiding was vrij duur, terwijl de jongelui bovendien zelf onderdak en verblijfkosten moesten betalen.
De meeste aspirant vliegers logeerden in Hotel "De Driesprong", dat in die jaren een gouden tijd beleefde. Enkelen, wat beter bij kas, vonden alleen "Het Hof van Gelderland" dat meer standing bezat goed genoeg. De jongelui leefden er vrolijk op los, er was altijd wel aanleiding om een feestje op touw te zetten. Dan kon het gebeuren dat, als 's morgens om negen uur de instructeur en het verdere personeel gereed stonden om met de lessen te beginnen, er nog geen leerling was komen opdagen. Een paar mensen werden dan naar "Hotel De Driesprong" gestuurd om desnoods met geweld de langslapers naar het vliegveld te slepen.

Leerlinge
Onder de leerlingen bevond zich ook eens een lid van het vrouwelijk geslacht; mejuffrouw Engelkens. Zij moel wel over enorm veel lef en moed beschikl hebben om in die jaren aan zoiets te beginnen. Helaas, na een ongeluk slaakte hij op aandringen van haar verloofde, die de somberste visioenen zag opdoemen, haar opleiding en heeft althans in Ede het zo begeerde brevet niet behaald.


Het gebeurde was typisch voor die beginjaren: de jongedame zat in de cockpit, de motor werd wel gestart,
.maar werkelijk vliegen was haar nog niet toegestaan. poor onopgehelderde oorzaak ging het gevaartetoch plotseling de lucht in, bleef enkele ogenblikken in evenwicht om daarna te kantelen waardoor mejuffrouw Engelkens met een smak op de heide terecht kwam. Gelukkig waren de verwondingen van lichte aard. Dokter Weyer verleende eerste hulp, schreef nog enige dagen rust voor in "Het Hof van Gelderland", waarna de avontuurlijke dame weer naar haar woonplaats vertrok.
.De kranten maakten nogal ophef van dit voorval, zij gingen danig te keer tegen die moderne onzin. Een behoorlijk meisje behoorde in de keuken of achter de wastobbe, het werd hoog tijd dat vliegen voor vrouwen te verbieden.

H. J. Nijenhuis


Wordt vervolgd