Vrijwel iedereen kent De Reehorst als cultureel
centrum maar oudere mensen uit Ede-Zuid zullen zich ongetwijfeld ook de villa
met die naam nog herinneren.
Dit fraaie in Zwitserse stijl gebouwde landhuis,
dat opviel door het vele houtwerk aan de
buitenkant, lag verscholen achter
zware bomen op enige afstand van de Bennekomseweg.
Achter de villa bevonden
zich een kwekerij met grote moestuin en de voor die tijd onmisbare
paardenstal.
Het pand werd in 1885 gebouwd in opdracht van graaf Van Rechteren Appeltern,
die
het de naam De Reehorst mee gaf. De graaf verbleef niet lang in Ede; hij verkocht
het landgoed in 1892 aan de Christelijke Vereniging voor verzorging van krankzinnigen
en zenuwzieken.
Deze instelling wilde er een verpleeghuis van maken, maar bij
nader inzien vond men door
de nabijgelegen spoorweg en het station de rust
van de patiënten niet voldoende gewaarborgd. De villa kwam onder de hamer
en nieuwe eigenaar werd jonkheer 0. E. G. Quarles van Ufford, die omstreeks
1920 vertrok, waarna De Reehorst leeg kwam te staan.
Ramen en deuren werden
afgesloten maar ook al door de op verdiepingshoogte aangebrachte
balkons met
buitentrappen vormde het geheel nu een prachig speelobject voor de jeugd uit
deze
omgeving.
In 1922 kocht de ENKA villa en gronden om er heel vooruitstrevend
een ontspanningsgebouw voor haar personeel van te maken. Direct na de ingebruikneming
van de fabriek ontstond hier een geweldig verenigingsleven. Er kwam een ENKA harmonie,
Enka voetbalclub, Enka wielervereniging, Enka mannenkoor en zelfs een kaatsclub
van de Enka. Uitgezonderd het mannenkoor hebben al deze initiatieven, zo enthousiast
begonnen, slechts een kortstondig bestaan gekend.
Door diverse benedenvertrekken
te slopen werd een grote zaak gecreëerd, waar regelmatig toneel en filmvoorstellingen
werden gegeven. Moestuin en kwekerij moesten plaats maken voor een speelveld van
de voetbalvereniging Enka, waarbij de voormalige paardenstal dienst deed als kleedkamer.
Op
dat zelfde terrein hield de Ren en toeristenvereniging Enka op zomerse zondagen
grasbaanwedstrijden, iets nieuws voor Ede. Met wit band werd een baan uitgezet.
Daar binnen reden de renners op een hobbelig veld een bepaald aantal ronden, waarbij
de plaatselijke favorieten fel werden aangemoedigd door het talrijke publiek.
Op nationale en andere feestdagen werden hier de bekende volksspelen gehouden:
koek happen, zak en hindernis lopen, kuip steken en mast klimmen.
En ook altijd
werd dit feest dan met vrolijke klanken door de Enka harmonie opgeluisterd.
Aan
belangstelling geen gebrek.
Bijkans de hele bevolking van 't Park, zoals Ede-Zuid
destijds werd genoemd, was present,
waarbij in de limonade en biertent goede
zaken werden gedaan. De prijsuitreiking vond altijd plaats op één
van de balkons.
De winnaars beklommen met een trots gezicht de trap om hun
prijs glunderend in ontvangst te
nemen.
Er is heel wat afgespeeld in en
rond het oude Reehorst, maar het gebouw bleef ondanks de aangebrachte verbeteringen
toch ondoelmatig en was nodig aan een grote opknapbeurt toe. Men nam geen halve
maatregelen. In 1930 werd een geheel nieuw en modern theater gebouwd, waarna de
villa werd gesloopt.
Thans is het gehele complex gemeentebezit. Van de
oude toestand is niets meer te bekennen, maar de naam De Reehorst bleef gelukkig
gehandhaafd.
H.
J. Nijenhuis
 
|