Reehorst


Vrijwel iedereen kent De Reehorst als cultureel centrum maar oudere mensen uit Ede-Zuid zullen zich ongetwijfeld ook de villa met die naam nog herinneren.
Dit fraaie in Zwitserse stijl gebouwde landhuis, dat opviel door het vele houtwerk aan de
buitenkant, lag verscholen achter zware bomen op enige afstand van de Bennekomseweg.
Achter de villa bevonden zich een kwekerij met grote moestuin en de voor die tijd onmisbare
paardenstal. Het pand werd in 1885 gebouwd in opdracht van graaf Van Rechteren Appeltern,
die het de naam De Reehorst mee gaf. De graaf verbleef niet lang in Ede; hij verkocht het landgoed in 1892 aan de Christelijke Vereniging voor verzorging van krankzinnigen en zenuwzieken.


Deze instelling wilde er een verpleeghuis van maken, maar bij nader inzien vond men door
de nabijgelegen spoorweg en het station de rust van de patiënten niet voldoende gewaarborgd. De villa kwam onder de hamer en nieuwe eigenaar werd jonkheer 0. E. G. Quarles van Ufford, die omstreeks 1920 vertrok, waarna De Reehorst leeg kwam te staan.
Ramen en deuren werden afgesloten maar ook al door de op verdiepingshoogte aangebrachte
balkons met buitentrappen vormde het geheel nu een prachig speelobject voor de jeugd uit
deze omgeving.


In 1922 kocht de ENKA villa en gronden om er heel vooruitstrevend een ontspanningsgebouw voor haar personeel van te maken. Direct na de ingebruikneming van de fabriek ontstond hier een geweldig verenigingsleven. Er kwam een ENKA harmonie, Enka voetbalclub, Enka wielervereniging, Enka mannenkoor en zelfs een kaatsclub van de Enka. Uitgezonderd het mannenkoor hebben al deze initiatieven, zo enthousiast begonnen, slechts een kortstondig bestaan gekend.
Door diverse benedenvertrekken te slopen werd een grote zaak gecreëerd, waar regelmatig toneel en filmvoorstellingen werden gegeven. Moestuin en kwekerij moesten plaats maken voor een speelveld van de voetbalvereniging Enka, waarbij de voormalige paardenstal dienst deed als kleedkamer.


Op dat zelfde terrein hield de Ren en toeristenvereniging Enka op zomerse zondagen grasbaanwedstrijden, iets nieuws voor Ede. Met wit band werd een baan uitgezet. Daar binnen reden de renners op een hobbelig veld een bepaald aantal ronden, waarbij de plaatselijke favorieten fel werden aangemoedigd door het talrijke publiek. Op nationale en andere feestdagen werden hier de bekende volksspelen gehouden: koek happen, zak en hindernis lopen, kuip steken en mast klimmen.
En ook altijd werd dit feest dan met vrolijke klanken door de Enka harmonie opgeluisterd.
Aan belangstelling geen gebrek.
Bijkans de hele bevolking van 't Park, zoals Ede-Zuid destijds werd genoemd, was present,
waarbij in de limonade en biertent goede zaken werden gedaan. De prijsuitreiking vond altijd plaats op één van de balkons.
De winnaars beklommen met een trots gezicht de trap om hun prijs glunderend in ontvangst te
nemen.
Er is heel wat afgespeeld in en rond het oude Reehorst, maar het gebouw bleef ondanks de aangebrachte verbeteringen toch ondoelmatig en was nodig aan een grote opknapbeurt toe. Men nam geen halve maatregelen. In 1930 werd een geheel nieuw en modern theater gebouwd, waarna de villa werd gesloopt.

Thans is het gehele complex gemeentebezit. Van de oude toestand is niets meer te bekennen, maar de naam De Reehorst bleef gelukkig gehandhaafd.

H. J. Nijenhuis