Dezer dagen bestond de Taborgemeente veertig jaar waaraan in eigen kring en ook daarbuiten weliswaar de nodige aandacht is geschonken maar het daarom toch aardig blijft één en ander te vertellen over de beginjaren van deze gemeente, waaraan, zoals gewoonlijk een voorgeschiedenis is verbonden. Reeds in de dertiger jaren waren er Hervormde mensen die zich in de aloude kerk niet meer zo thuis voelden. Een klein deel van hen vertrok naar de Evang. Luth. Kerk maar nog groter aantal hield de kerkgang voor gezien.
Naarmate het aantal inwoners, mede na de komst van de AKU-fabrieken en garnizoen, steeg werd dit euvel steeds groter. Hervormde mensen van buiten, veelal gewend aan een andere prediking, de Ned. Herv. kerk kent nu eenmaal heel wat schakeringen binnen haar gelederen, geloofden het na een paar diensten te hebben bijgewoond wel.

Na de bevrijding, toen met veel taboes werd gebroken en nieuwe gezichtspunten opdoken veranderde er nog weinig, zeer ten ongenoege van een aantal trouwe kerkgangers. Ten einde te trachten enige invloed op de gang van zaken te kunnen uitoefenen, werd door hen de Vereniging "Kerkelijk Leven" opgericht. Nadrukkelijk werd er door het bestuur opgewezen dat het geenzins in de bedoeling lag eigen Godsdienstoefeningen te gaan houden maar door gezamenlijk overleg geleidelijke aanpassing bij de moderne tijd te zoeken. Daartoe vond een paar maal een onderhoud plaats met de Herv . kerkeraad waarbij werd verzocht ook eens een confessionele predikant te beroepen en meer aandacht te schenken aan het pastorale werk binnen enbuiten de gemeente.

Ons Huis aan de toemalige Telefoonweg

Na drie jaar toen nog geen enkel resultaat was bereikt, gaf men de moed op en besloot een eigen weg in te slaan. Tijdens een vergadering op 23 juli 1948 in het vroegere "Ons Huis" aan de Telefoonweg, waar veel belangstelling voor bestond werd besloten tot oprichting van de "Nederlandse Hervormde Vereniging voor Evangelisatie te Ede. Er werd een bestuur samengesteld bestaande J.T.Bagchus,voorz.W.H.v.d.Kaaij,secretaris,C.W.Jansen en de leden G. Hasselaar en A. Knottnerus. Deze mensen gingen voortvarend te werk: er werd contact opgenomen met predikanten buiten Ede die eventueel bereid zouden zijn de diensten te leiden en naarstig gezocht naar een geschikte ruimte voor de bijeenkomsten, die werd gevonden in de concertzaal "Buitenlust" nu ook al lang verdwenen. Zodoende kon men in de Edese Courant van zaterdag 16 oktober 1948, met het opschrift "Ned. Herv.Evangelisatie", het volgende bericht lezen: "Uitgaande van de onlangs terplaatse opgerichte Ned. Herv. Evangelisatie, zullen voortaan elke zondagmorgen, eigen Godsdienstenoefeningen worden gehouden in de Concert. zaal "Buitenlust" aan de Stationsweg.

Concertzaal Buitenlust aan de Stationsweg

De eerste dienst vindt plaats a.s. zondag half elf, waarin zal voorgaan ds. Gerritsen uit Rotterdam." Er bleek wel
degelijk belangstelling voor dergelijke bijeenkomsten te bestaan, hetgeen reeds na een paar zondagen duidelijk werd. Mensen die jarenlang een kerk alleen maar van de buitenkant hadden gezien, kwamen weer opdagen. De toeloop werd zo groot dat vanaf voorjaar 1949 zelfs twee diensten. aanvang resp. negen uur en half elf, werden gehouden. die later, voor een betere gang van zaken werden omgezet in een morgen en avonddienst. De jonge gemeente kreeg tevens de zeer gewaardeerde hulp van ds. G. B. Westerburg emeritus-predikant te Amerongen die regelmatig voorging en bovendien het pastorale werk voor zijn rekening nam. De plaats van samenkomst bleek op den duur toch minder ideaal, niet alleen was het moeilijk in deze zaal de juiste sfeer te scheppen erger was dat deze ruimte met rond vijfhonderd zitplaatsen te klein was om alle belangstellenden te bergen. Een andere geschikte zaal was in het toenmalige Ede echter moeilijk te vinden; de enige en afdoende oplossing was een eigen kerkgebouw. Op 5 juli 1949 werd daartoe een bouwcommissie geïnstalleerd bestaande uit de heren D. de Jong, voorz. Ir. J. Klop, secr. en C. W. Veldhuizen, penningm. met nog zeven leden. Doel was te komen tot een eigen kerkgebouwen op welke wijze deze plannen verwezenlijkt werden komen we straks terug, voor de chronologische volgorde eerst nog was over
gemeenteleven.

Per 1 september 1950 moest Westenberg wegens gezondsheidsredenen, zijn werkzaamheden staken maar men vond voor hem, zij het tijdelijk een geschikte vervanger in de persoon van ds. de Groot, eveneens Amerongen. Kort daarna werd bekend dat ds. de Vey Mestdagh uit Rotterdam met emeritaat zou gaan en genegen bleek predikant van de "Evangelisatie in Ede te worden. Op 7 januari 1951 werd hij als zodanig bevestigd in Geref. Noorderkerk die daarvoor welwillend beschikbaar was gesteld. Overigens was 1951 toch een belangrijk jaar voor de Evangelisatie gemeente, daar in genoemd jaar de Generale Synode der Nederlands Hervormde Kerk, volgens een aangenomen overgangsbepaling, hen de status van Buitengewone Wijkgemeente verleende. Hierdoor kon men voortaan geheel zelfstandig met een eigen gekozen kerkeraad functioneren.
Met de groei van de gemeente kwamen ook tal van nevenactiviteiten binnen kerkelijk verband tot ontwikkeling.
Zo zag, om de onderlinge band te versterken in september 1949 het nummer
van het gemeenteblad "Ons Kringblad" het licht, dat naast de predikbeurten de leden op de hoogte hield
van het wel en wee in de gemeente.

Omstreeks diezelfde tijd kwam een jeugdafdeling van de grond, waarbij zich een behoorlijk aantal jonge mensen aansloot. Zij hebben zich zeer verdienstelijk gemaakt met het organiseren van jeugddiensten, contactavonden en lekenspelen en waren een behoorlijke steun voor de opbouw van de gemeente. Naar de gewoonte van die tijd namen veelouders hun vaak nog jeugdige kinderen mee naar de kerkdiensten, op zichzelf wel te prijzen maar men kwam toch al gauw tot de conclusie dat een kinderkerk, waar het Evangelie op een voor hen begrijpelijke wijze gebracht werd, een goede oplossing zou zijn. Er werd een kinderkerk-commissie geïnstalleerd bestaande uit de dames G. Dijkland-Koops, H. Boonstra, M. J. Wiegeraadt en de heren J. Klaasman en W. Speelziek. Deze mensen hebben op dit terrein voortreffelijk pionierswerk verricht. Op 18 juni 1950 werd met dit werk gestart in één der zalen van het vroegere "Ons Huis" met rond honderd kinderen een aantal dat snel groter werd waarbij ook veel kroost van buitenkerkelijke gezinnen.

Keren we nu nog even terug naar de reeds genoemde bouwplannen voor een eigen kerk. De bouwcommissie ging voortvarend te werk. een eerste .vereiste was natuurlijk de nodige financiën bij elkaar te krijgen. Allereerst werd besloten voor het goede doel voortaan na afloop van de dienst, bij de uitgang een open schaal collecte te houden. Daarbij werden in "Ons Huis" bazars georganiseerd en een aantal renteloze aandelen uitgegeven die behoorlijk aftrek vonden. Elk gemeentelid gaf naar vermogen en mede daardoor kon reeds op een bijeenkomst van 14juni 1951 worden vastgesteld dat voldoende geldelijke ondergrond aanwezig was, om door te gaan en werd met algemene stemmen besloten tot de bouw over te gaan. Er werd aan de gemeente een behoorlijke lap grond aan de thans verdwenen Hovystraat die pal langs de spoorlijn liep gekocht.
De huizen die aan deze weg stonden, in bezit van "Patrimonium" waren tijdens het bombardement op Ede, 17 september 1944, totaal verwoest en niet meer opgebouwd. De architect B. W. Zijfers uit Ede ontwierp een doelmatig gebouw dat de goedkeuring kon wegdragen. Op 24 januari 1953 ,werd de eerste steen gelegd en woensdag 26 augustus d.a.v. kon de nieuwekerk, die de naam "Taborkerk" kreeg, ingewijd worden. Het werd een feestelijke dag, die werd bijgewoond door het college van b. en w. de garnizoenscommandant en vertegenwoordigers van tal van plaatselijke kerken, helaas niet alle, en diverse Evangelisatieverenigingen uit de omgeving. Hiermede was de taak van de bouwcommissie volbracht en besluiten we dit beknopte overzicht van de eerste vijf jaar uit het bestaan van de Taborgemeente.

H. J. Nijenhuis