Een stille werker

We hebben in deze rubriek al meerdere malen Edenaren even uit de vergetelheid gehaald die eens in
min of meerdere mate bekendheid bezaten. ditmaal echter een paar regels over een man, die als velen
uit onze vroegere dorpsgemeenschap, zonder enige publiciteit, rustig en tevreden zijn weg ging, JacobJansen.
Overigens had deze Job, zoals men hem noemde, wel de nodige belevenissen achter de rug.

Als jongeman vertrok hij met een kameraad, Teunis Borger, naar Johannesburg, Zuid-Afrika. Daar was
volop werk in de goud en diamantmijnen om grof geld te verdienen, althans volgens de geruchten. Dat
werk klopte wel maar de verdienste vielen zwaar tegen terwijl mijnwerkers een uitermate riskant beroep
bleek. Zo vond in 1914, in de mijn waar de Edenaren werkten een enorme ontploffing plaats, die ruim
tachtig slachtoffers eiste waaronder ook zijn kameraad. Job raakte daarvan zo onder de indruk dat hij
ontslag nam en naar Durban trok om werk te vinden bij een droogdokfirma, een minder gevaarlijke
arbeid.

Tijdens de eerste wereldoorlog werd ook in Afrika gevochten.
Duitsland bezat daar destijds nog koloniën, die werden aangevallen door de Engelsen, met als uiteindelijk resultaat dat de Duitsers hun bezittingen kwijt raakten. Job Jansen droeg daar een bescheiden steentje
aan bij door als vrijwilliger dienst te nemen bij het Engelse leger. Hij nam deel aan verschillende gevechten tot hij krijgsgevangene werd gemaakt. Job belandde in een kamp maar wist al spoedig, met behulp
van een boer, die dagelijks het keukenafvalophaalde, te ontsnappen.
Verborgen onder een berg aardappelschillen werd hij ongemerkt de poort uitgereden.

Na het einde van de oorlog, 1918, werkte Job nog jaren bij een grote firma belast met het aanleggen van
nieuwe spoorlijnen. Afstanden van honderden kilometers door de wildernis waren daarbij heel normaal:
de arbeiders werden ondergebracht in keten, die al naar het werk vorderde steeds werden verplaatst. In
de avond werden grote vuren ontstoken om de talrijke roofdieren op een afstand te houden.

Begin dertiger jaren keerde Job Jansen terug naar zijn geboorteplaats en werd opperman bij de
firma van Gestel, waar ik hem heb leren kennen. Vrij klein van postuur, een oud legerpetje op het
hoofd en zo, op het eerste gezicht allesbehalve geschikt voor het zware oppermanswerk. Het sjouwen
van stenen en bakken specie gebeurde in die dagen door het vrachtje op de schouder te plaatsen, een
inspannende bezigheid. Maar Job verrichtte rustig, zonder morren of kankeren, trouw zijn werk, zelfs
meer dan dat. Elke morgen was hij een kwartier eerder present om alvast een bed specie te maken, zodat
als om zeven uur de arbeid begon, de metselaars meteen aan de slag konden. Over zijn buitenlandse
avonturen praatte hij zelden, tenzij, bij een bepaalde gelegenheid, een eerste steenlegging of pannenhangen, een borrel werd geschonken.
Zodra Job de hoogte kreeg kwam hij los, sterke verhalen volgden dan waarna hij bekende Zuidafrikaanse
liedjes begon te zingen. Als de rest daarmee instemde, glunderde zijn hele gezicht en wist vaak van geen
ophouden.

In wezen was Job Jansen een eenzame onopvallende figuur, is nooit getrouwd geweest en had zijn
onderdak bij familie in de Molenstraat, maar ongetwijfeld heeft ook zijn leven, als van ieder ander zin
gehad.