De rijke histore van het E O V

Op maandagavond 11 mei 1959 werd in "Buitenlust" een vergadering belegd, waar de drie destijds bestaande winkeliersverenigingen, t.w. "Handel en Industrie", de Chr. en Kath. middenstandsver ., zich wilde verenigen tot één grote Edese organisatie met louter alleen zakelijke belangen.
Weliswaar bestond er al ruim twintig jaar een goed functionerende "contactcommissie", die het onderlinge verband tussen de drie groepen regelde, maar die zou dan worden opgeheven. Voor de aardigheid de namen van deze bemiddelaars, vroeger bekende Edenaren, in hun laatste samenstelling. Als voorzitter fungeerde de heer J. J. v. Egmond, bijgestaan door de heren: Pijpers, ten Ham, Brands, Paap, Pieters, Van Raalte en Jager .


Na deze voorbereidende bijeenkomst werden op maandagavond 29 juni 1959 in "het Hof van Gelderland" spijkers met koppen geslagen. De verlangde nieuwe organisatie kwam, onder de naam "Edese Winkeliers Vereniging", zij het dat de drie genoemde groepen niet werden opgeheven, maar bleven op de oude voet doorwerken, onder supervisie van de EWV. Het eerste bestuur werd als volgt samengesteld: E. J. Roelofsen, voorz.; v. Dijk, 2e voorz.; Wien, secr. Wieringa. 2e secr.: Pluim, penningm.: Veenendaal, 2e penningm. en de leden v. 't Hof, Sloof en OH. De contributie werd vastgesteld op vijftien gulden per jaar met een extra bijdrage van twee gulden voor elk personeelslid.


Zakenmensen met eigen werkplaatsen maakten tegen deze laatste bepaling echter bezwaar, zodat men besloot deze heffing alleen voor winkelpersoneel te laten gelden. Nog datzelfde jaar startte de EWV met haar activiteiten, die zich steeds verder ontplooiden, tot tevredenheid van de Edese zakenwereld. In maart 1966 ontstonden er echter ernstige moeilijkheden. Aanleiding was een schrijven waarin werd gevraagd advies te geven inzake de plannen om de winkelsluiting van de woensdagmiddag naar de maandagmorgen te verplaatsen. De meningen van de leden bleken zeer verdeeld: textielhandelaren toonden zich direct voorstanders. Door de vele manufacturen kwamen op de wekelijkse maandagmarkt, kwamen er die ochtend toch vrijweg geen kopers.
Bakkers en groentehandelaren meenden, dat juist dan, na het weekend, hun winkels voor de huisvrouw onmisbaar waren. Bovendien was de woensdagmiddag bij het publiek ingeburgerd, zodat het onzin was om dat te veranderen. Men kwam er niet uit,ieder handhaafde zijn eigen standpunt. Het bestuur van de EWV zag er ook geen gat meer in; acht leden gaven de pijp aan Maarten en traden af; alleen de heer Wien bleef op zijn post.


De crisis duurde gelukkig niet al te lang, reeds 2 april 1966 kwam er een nieuwe ploeg op de proppen met de heer D. de Nooy als voorzitter en de volgende leden: J. H. v.d. Brink, A. Busser, G. R. Heij, F.J. v.d. Horst, D. Pijpers, E. Robbers, H. M. Taxe en H. Willems. Dit bestuur toonde zich uitermate voortvarend; er werd met de gemeente onderhandeld over de gewraakte winkelsluiting, adressen werden, met min of meer succes, ingediend omtrent de vaak onduidelijke wegwijzersborden, de wateroverlast in het dorp, veroorzaakt door hevige regenval, vaak een aanzienlijke strop voor verschillende winkeliers en tal van andere zaken. Ook stond het bestuur vierkant achter het winkelplan dat Centrum Service Ede, onder leiding van voorzitter H. Zomerhuis, in oktober 1966 lanceerde. Men wilde van Grotestraat en Maandereind een aaneen gesloten overdekt winkelcentrum maken door het aanbrengen van drie meter brede luifels. De firma Storebest had bereids de nodige ontwerptekeningen gemaakt en de totale kosten van het project op f 580.000,- becijferd.
Het is nooit zover gekomen al hebben geleidelijk wel verschillende zaken, op eigen kosten, er voor gezorgd dat men ook bij regen, rustig hun etalage's kan bekijken.


Ook de jaarlijkse akties rond de St. Nicolaas tijd betekenden drukke dagen voor de EWV, in 1966 voor de eerste maal verzorgd door het nieuwe bestuur. Ditmaal werden kaarten uitgereikt, waarop nummers, verstrekt bij het inkopen doen, in een bepaalde combinatie geplakt moesten worden. Dat lukte bij ongeveer tweehonderd veertig mensen, die elk twee toegangsbewijzen ontvingen om de slotavond in Reehorst bij te wonen en waar tevens drie prijswinnaars uit de bus moesten komen. Helaas was de datum, woensdagavond 14 december 1966, slecht gekozen daar op hetzelfde tijdstip de cupwedstrijd Liverpool -Ajax werd uitgezonden en vooral heel wat mannen het lieten afweten. Maar ook met
overwegend dames in de zaal ging de voorstelling door. Tussen het optreden van verschillende artiesten, werden, door middel van vertoonde dia's, meer of minder bekende plekjes uit ons land op het scherm gebracht. De tweehonderd veertig deelnemers hadden tot taak deze te herkennen en op te schrijven waarbij de meeste goede antwoorden de beslissing brachten.
De eerste prijs, lang niet mis, een auto Simca 100, werd gewonnen door mevr. v. Starrenburg-lisman,een wasautomaat ging naar de heer. T. Veltman, terwijl een koelkast ten deel viel aan mej.H. Prangsma. Deze nam weliswaar haar prijs dankbaar in ontvangst, maar verklaarde, onder grote hilariteit, dat men op de boerderij Mossel, waar zij woonde, nog niet over stroom beschikte.


De volgende intocht van St. Nicolaas, zaterdag 25 november 1967, werd een sensatie. De EWV had van circus Boltini de beschikking gekregen over vier olifanten en twee kamelen voor de tocht van de goed heilig man door het dorp.
Een enorme mensenmassa was op de been, vooral de jeugd toonde zich enthousiast over de dikhuiden, die alsmaar met hun slurf links en rechts zwaaiden om zoveel mogelijk pepernoten op te vangen. St. Nicolaas zelf zal deze manier van rijden minder op prijs gesteld hebben. Hij had alle moeite, hoog op de brede rug gezeten, zijn evenwicht te bewaren en geen moment tijd om naar de kinderen te zwaaien.
Geen wonder dat de man een zucht van verlichting slaakte, toen het einde van de tocht "hotel Buitenzorg" was bereikt.
Toch was lang niet iedereen tevreden over deze intocht: een echte St. Nicolaas hoort op een schimmel, een oeroude traditie, die op zaterdag 16 november 1968 weer in ere werd hersteld. Overigens was deze St. Nicolaas actie, althans financieel gezien, allerminst een succes. Als attractie voor het winkelend publiek had men een z.g."klokjesspel"optouwgezet. Bij elke bestede gulden werd een gesloten bon verstrekt, waarop een wijzerplaat stond afgebeeld. Gaf de wijzer een bepaald uur aan, dan kreeg men een gelijk aan bedrag aan guldens uitbetaald. Deze opzet sloeg geweldig aan: meer dan anderhalf miljoen klokjes werden uitgereikt, een aantal waarop het bestuur allerminst had gerekend en waardoor het aantal uit te keren guldens ver boven het geraamde bedrag steeg. Als klap op de vuurpijl kreeg de EWV nog een proces verbaal wegens overtreding van de wet op kansspelen, waaronder, naar het oordeel van de politie, dit klokjesspel viel.


Nog een aardig voorval om op te halen, hoewel de EWV zich, uiteraard, niet op politiek terrein bewoog, hebben een aantal leden, weliswaar als grap bedoeld, eens een dergelijke bijeenkomst volledig uit de hand doen lopen. Op donderdag 23 oktober 1969 hield D'66 een openbare vergadering in, de Witte Hinde". De partij, tot dan samenwerkend met Wageningen, zou voortaan in Ede als zelfstandige afdeling optreden. Belangstellenden werden opgeroepen de vergadering bij te wonen en zich als lid op te geven. Van deze uitnodiging maakten een stel midenstanders gebruik en lieten zich inschrijven. Voor de pauze had de bijeenkomst een normaal verloop, het Tweede Kamerlid, drs. Van der Woude, zette de doelstellingen van de partij uiteen en beantwoordde gestelde vragen. Na de koffie zou een afdelingsbestuur worden gekozen waarvoor reeds verschillende gegadigden beschikbaar waren.
Maar om de zaak goed democratisch te laten verlopen, konden ook uit de vergadering kandidaten worden gesteld. Dat was het moment waarop de Edese zakenmensen hadden gewacht.
Zonder blikken of blozen, schoven zij vijf man naar voren, die gezien hun meerderheid in de vergadering, ongetwijfeld zouden worden gekozen. Onder de initiatiefnemers ontstond een reusachtig tumul,; op deze wijze zou D'66 volkomen aan de middenstand worden overgeleverd. De debatten volgden in alle hevigheid, maar geen mens die er iets wijzer van werd. De leider van de bijeenkomst trachtte orde in de chaos te brengen, maar kon er moeilijk onder uit dat elk lid, ook al was hij pas toegetreden en geaccepteerd, stemrecht bezat.
Tenslotte vonden de stuntmakers het welletjes en trokken hun kandidaten terug. Maar men was wel zo wijs de definitieve samenstelling van het bestuur uit te stellen tot een volgende vergadering.


In de loop der jaren onderging het bestuur van EWV de nodige mutaties en breidde haar werkterrein, doordat nieuwe winkelcentra verrezen, elk met specifiek eigen belangen, steeds verder uit. De naam werd gewijzigd in EOV, "Edese Ondernemings Ver ", waardoor duidelijker het doel, overkoepelend orgaan voor de winkeliersver. "Ede Centrum", Ede-Zuid", "Ede-West", "de Lindenhorst" en "Bellenstein", naar voren springt. Wij zijn er van overtuigd dat ook het
huidige bestuur van de EOV goede richtlijnen zal blijven geven voor een bloeiende Edese middenstand.
H. J. Nijenhuis