Schijvenloods wordt laserstraal

Onlosmakelijk met elkaar verbonden zijn de bevolking van Harskamp en het infanterieschietkamp, dat nu alweer 85 jaar het gezicht van dit Edese buitendorp voor een belangrijk deel bepaalt. Er is in de loop der jaren heel wat veranderd: de tijd dat Jan soldaat voor zijn broodnodige schietoefeningen was aangewezen op een simpele schijvenloods, ligt ver achter ons. Over niet al te lange tijd zal zelfs gebruik gemaakt worden van simulatietechniek: er wordt dan niet meer met munitie geschoten, maar door kleine laserstralen wordt de situatie  zonder geluidsoverlast  perfect nagebootst .
De soldaat hoort de schoten in zijn koptelefoon. En de burger heeft minder overlast.

Van hypermoderne laserstralen had men nog geen weet ,toen in 1895 het geweer M 95 door de
Nederlandse Infanterie in gebruik werd genomen. Het Infanterieschietkamp (ISK) heeft zijn ontstaan
te danken aan dit nieuwe wapen, want om er veilig mee te kunnen oefenen moest er gelegenheid zijn om over een afstand van 600 tot1500 meter te vuren. Geen enkel garnizoen bood die gelegenheid, zodat er een schietkamp voor de infanterie moest worden opgericht.

In 1886 werd een commissie gevormd die een geschikt terrein moest zoeken en al snel viel de
keuze op een deel van de Veluwe.
Onder toezicht van de majoor van het korps genietroepen, W. Cool, en de kapitein van de genie, J. F. de
l'Espinasse, werden voorlopige koop en huurcontracten met ruim honderd landeigenaren afgesloten.
Ook werd een tiental bouw en Wegenbouw  en leveringscontracten afgesloten. Deze contracten (uit
1898) voorzagen in het bouwen van twee keukengebouwen, een slachterij, een paardenstal, een
wachterswoning, schijvenloodsen, een patronenmagazijn en een kantine voor officieren.

Sterke dranken
In het reglement voor deze kantine was onder andere het volgende bepaald: De verkoop van sterke
dranken wordt alleen vergund één uur voor het middageten en s 'avonds van 20 uur tot het avondappel, terwijl aan elke gebruiker niet meer dan twee malen mag worden getapt, een en ander steeds onder toezicht van de sergeant . Er werd met deze regeling echter de hand gelicht. Een borreltje kostte toen 3 centen en je kon altijd drie borreltjes of een veelvoud daarvan kopen, mits je vooruit en met een dubbeltje betaalde!

Alle gebouwen kwamen in de loop van 1899 gereed en vormden tezamen met de opstelplaatsen voor de keuken, de eerste aanzet voor wat nu de legerplaats Harskamp is.
De bouw van het kamp betekende werkgelegenheid voor een groot aantal bewoners van Harskamp; andere, meer zakelijk ingestelden, openden in de buurt van de legerplaats een café of winkel. Zo ontstond de kern van Harskamp.

Openingsdatum
Omdat in september 1899 de eerste schoten vielen, wordt 1 september 1899 als oprichtingsdatum van het ISK beschouwd. In het begin werd het kamp alleen gebruikt als zomerkamp. De troepen die er kwamen oefenen, konden alleen in tenten worden ondergebracht. Er waren destijds slechts vijf banen, waarvan er enkele al waren uitgerust  met naderende ,zich verwijderende ,zijdelings bewegende en in de diepte opgestelde doelen.
De aankomst en het vertrek van de militairen was iedere keer weer een feestelijk gebeuren voor de bewoners van Harskamp. De militairen marcheerden vanaf de stations Stroe of Ede of ook wel helemaal vanuit Harskamp. Iedere eenheid werd vooraf gegaan door een militaire kapel die ervoor moest zorgen dat het marcheren gemakkelijker ging.

Marten Meu
Het wassen van de kleding moest door de militairen zelf gedaan worden. Een bekende vrouw in die tijd
was "Marten Meu ". Zij waste en streek de kleding tegen een geringe vergoeding en ging de militairen
langs om hen versnaperingen te verkopen.
Hoe belangrijk het ISK wel was, blijkt uit de vele "hoge" bezoekers in die eerste jaren. Op 11 september
.1903 bezocht Prins Hendrik de legerplaats en de schietterreinen. Op 28 juni 1907 herhaalde hij samen
met Koningin Wilhelmina dit bezoek.
De eerste grote veranderingen in het ISK werden veroorzaakt door de Eerste Wereldoorlog. Door de mobilisatiemoest een groot aantal eenheden blijvend in het ISK worden ondergebracht. Het tentenkamp
was hiervoor niet geschikt en daarom werden er houten barakken neergezet. In 1918 gebeurde er tot
tweemaal toe iets wat een schaduw werpt op de geschiedenis van het ISK. De Spaanse griep eiste veel
slachtoffers en in datzelfde jaar werd op de terreinen van het ISK de korporaal Vos vermoord.

Holbewoner
De Veluwe was in die tijd een woest en leeg gebied. In de bossen leefde een zonderlinge holbewoner,
die op 31 augustus 1918 de korporaal Vos aanviel en vermoordde. Op de plaats waar Vos werd gevonden,
staat nog altijd een houten kruis.
In de dertiger jaren, in het zicht van de Tweede Wereldoorlog, werden nieuwe keukens en barakken
gebouwd, zodat het schieten ook 's winters kon doorgaan. Het aantal schietbanen werd uitgebreid tot 9.
Tot 10 mei 1940 werd er druk geoefend.

Oostdorp
In 1956 werd "Oostdorp" gebouwd, een dorp bestaande uit 30 huizen en bouwvallen waarin huis
en straatgevechten geoefend konden worden.
Er kwam een stilstand in de ontwikkelIng van het ISK, omdat er sprake was van een ander schietkamp dat elders in 't land gebouwd zou worden. In 1978 werd het sein " veilig" gegeven: ISK Harskamp kon blijven bestaan. Direct werd begonnen met tal van moderniseringen om het ISK tot één van de modernste schietkampen van Europa te maken.