Nadat
Ede in 1906 garnizoensplaats werd, ontstond er vooral in vooroorlogse jaren een
nauw contact tussen burger en militair.
Geen nationale of plaatselijke feestdagwas
compleet zonder het belangeloze optreden van militairen. Daarbij vormden vooral
de ruiterdemonstraties van de veldartillerie met haar eigen muziekkorps OMV A
de hoogtepunten.
In dit verband wijzen we ook nog even op de twee militaire
toneelverenigingen Advendo en Het Heidebloempje, waarvan de uitvoeringen ook voor
de op dit gebied weinig verwende Edenaren toegankelijk waren en topavonden van
het winterseizoen werden.
In januari 1939 was het honderd vijf en twintig jaar
geleden dat het tiende en tweeentwintigste regiment infanterie, beide destijds
in Ede gelegerd, opgericht waren. Geen wonder, dat de Edese burgerij dit heuglijke
feit niet ongemerkt voorbij liet gaan.
Onder de naam "Huldeblijk garnizoen"
werd een comité gevormd, met respectievelijk de heren D. Pereboom en D.
Veldhorst als voorzitter en penningmeester, dat voor een passende huldiging zou
zorgen.
Allereerst werd een inzameling onder bevolking en bedrijven gehouden,
die naar wens verliep.
Op de laatste bijeenkomst van de Commissie ,op woensdag
4januari1939 was de zaak rond en werd een feestprogramma opgesteld.
Men was
op het idee gekomen om van het binnengekomen geld voor elk garnizoen zes klaroenen
en twee schellebomen aan te schaffen ter meerdere opluistering van hun marsen
door het dorp, die toen nog een veel voorkomend gebeuren waren.
De eigenlijke
feestdag vond enkele dagen later plaats op maandag 9 januari. Om half elf verzamelden
zich de talrijke genodigden in de grote zaal van De Reehorst. Daar sprak allereerst
majoor C.A. van Beek, die een uitvoerig overzicht gaf van het doen en laten
van beide regimenten vanaf de oprichting, direct na de bevrijding van het Franse
juk tot aan deze jubileumdag.
Burgemeester Middelberg, als hoofd van
de gemeente, wees op de hechte band die in de loop der jaren tussen garnizoen
en bevolking was ontstaan en hij sprak de hoop uit, dat dit contact zich ook de
komende jaren zou handhaven. Namens de burgerij bood hij de schellebomen aan,
waarna het gezelschap zich naar de Johan Willem Frisokazerne begaf.
Hier
stonden beide regimenten opgesteld. Voor het front van dep woensdag 4 januari
troepen volgde de overdracht van de klaroenen aan de daartoe aangewezen hoornblazers,
die de instrumenten met een daverend reveille in gebruik namen. Vervolgens
maakten de gezamenlijke regimenten, voorafgegaan door een stafmuziekkorps uit
Amersfoort een parademars door het dorp.
Het werd een ware feesttocht.
De
mensen stonden rijen dik langs de straten om van het schouwspel te genieten en
van vele huizen wapperde de nationale driekleur. Op het plein voor het gemeentehuis,
destijds nog in de Notaris Fischerstraat, werd voor militaire en burgerlijke autoriteiten
gedefileerd, waarna de troepen weer naar hun kazernes trokken.
Ondanks dat
het begin januari werkte het weer mee. Het was zacht en droog, waardoor ook het
middagprogramma, volksspelen en voetbalwedstrijden achter De Reehotst, onder grote
publieke belangstelling, vlot kon worden afgewerkt. De feestelijkheden werden
in de avonduren besloten met een gezellige bijeenkomst oor jong en oud in de zalen
van Hotel Welgelegen.
H.J.Nijenhuis

