Soldaoterie

Dit voorjaar op 1 mei zal het precies tachtig jaar geleden zijn, dat de eerste militairen door ons dorp trokken en Ede garnizoensplaats werd. Het is mij niet bekend of aan dit feit nog een officieel tintje wordt gegeven, maar naar aanleiding van dit jubileum is het interessant de visie van Gaart van Keerurn te geven op de intocht toendertijd en de ontvangst door de Edese bevolking.

Gaart schreef zijn verhaal in de Edesche Courant van 21 maart 1931 ter gelegenheid van het Zilveren garnizoensjubileum.
Die margen,de eerste Mei van 1906, heurde ik in mien huus . Onderaon de Paasbarg bar veul leve en lawaoi. Nusgierig ging ik, naor bute, zag een hoop minse die riepen "Ze komme der an, daor heije ze"; En.ja heur, wa'k daor zag is haast niet te beschrieve.'t, Leek d'r krek op of in eens een oorlog was uutgebroke. Niks anders as soldaote en' allemaal hadde ze gewere bie zich.
Veurop liep ,een kerel met een breje gele streep over de mouw van zien jas en een groote knuppel
in de rechterhand waor hij alsmaor mee zwaaide. Dan kwamme de trommels met de muziek en de baos van 't spul op een peert. Ze zei edat 't een hooge piet was, mar 't most wel een vrindelijk mins zien, dat kon je trouwens aan z'n gezicht wel zien. Daarna een paar knechtjes van hum, ok op een péert en daor achter 't eigenlijke voetvolk.
Een heele bende. Ik telde honderd en twientig rijtjes van vier, bekant vijfhonderd soldaote. Alles was netjes opgepoetst en glom as een spiegel. Ok was 't een aardigheid te zien hoe fier en rechtop ze allemao1 liepe. Wat laoter von'k ze toch een bietje schijnheilig.
Zo lang een hooge ze in de gaote hield, was t'r niks aon de hand, mar as die effe een andere kant , uut keke, was het smoele trekke en gekheid maoke met de deerntjes, die aon de kant van de weg stinge.
Die' deerntjes giechelde mer wat terug en hadden groote lol. Ik , slofte met veul andere minse een bietje mee. We ginge langs de Posthoven, de Roskam en de Grote Kerk, dwars deur ‚t dorp naar de Stationsweg. De tolhekken stinge al wied open en zo kwamme we op 't kazarneterrein ,waor halt wier gehouwe. Daor most te alle soldaote netjes in een vierkant gaon staon en wier't doodstil. Geen mins die wat zei. D'r most . toch iemand zijn om ze te begroete. Noe bin ik geen veuronstaond burger mer beter a'k 'tzelf doe dan geen mins. 'k Smoesde effe met de baos en die zee toen: "Het woord is aon Gaart van Keerum" Jongens", zee 'k goed hard, dat ze me allemaol hoore konde,
naomens de Eesche burregers heet ik jullie hartelijk welkom in ons dorp. As junie je een bietje fatsoendelijk gedraoge en geen appels; pere of andere dinge jatte en onze deerntjes met rust laote, dan zulle we best met mekaor opschiete kunne. Dan kun je ook rustig as je geen dienst hetende groote baos t goed viendt 's avonds bie ons een kopje koffie komme drinke en een bietjebabbele.

Dat leek ze wel wat. Om't hardst schreeuwde ze allemaol: "Hoera. Lang leve de Eesche boere". Daormee was 't afgelope en gonge ze naar de kazerne, mar ik most nogde lange weg naar huus lope. Toch was ik tevreje, dankzij mien waore de soldaotjes netjes ontvange.

H.J.Nijenhuis