Dit
voorjaar op 1 mei zal het precies tachtig jaar geleden zijn, dat de eerste militairen
door ons dorp trokken en Ede garnizoensplaats werd. Het is mij niet bekend of
aan dit feit nog een officieel tintje wordt gegeven, maar naar aanleiding
van dit jubileum is het interessant de visie van Gaart van Keerurn te geven op
de intocht toendertijd en de ontvangst door de Edese bevolking.
Gaart
schreef zijn verhaal in de Edesche Courant van 21 maart 1931 ter gelegenheid van
het Zilveren garnizoensjubileum.
Die margen,de eerste Mei van 1906, heurde
ik in mien huus . Onderaon de Paasbarg bar veul leve en lawaoi. Nusgierig ging
ik, naor bute, zag een hoop minse die riepen "Ze komme der an, daor heije
ze"; En.ja heur, wa'k daor zag is haast niet te beschrieve.'t, Leek d'r krek
op of in eens een oorlog was uutgebroke. Niks anders as soldaote en' allemaal
hadde ze gewere bie zich.
Veurop liep ,een kerel met een breje gele streep
over de mouw van zien jas en een groote knuppel
in de rechterhand waor hij
alsmaor mee zwaaide. Dan kwamme de trommels met de muziek en de baos van 't spul
op een peert. Ze zei edat 't een hooge piet was, mar 't most wel een vrindelijk
mins zien, dat kon je trouwens aan z'n gezicht wel zien. Daarna een paar knechtjes
van hum, ok op een péert en daor achter 't eigenlijke voetvolk.
Een
heele bende. Ik telde honderd en twientig rijtjes van vier, bekant vijfhonderd
soldaote. Alles was netjes opgepoetst en glom as een spiegel. Ok was 't een aardigheid
te zien hoe fier en rechtop ze allemao1 liepe. Wat laoter von'k ze toch een bietje
schijnheilig.
Zo lang een hooge ze in de gaote hield, was t'r niks aon de
hand, mar as die effe een andere kant , uut keke, was het smoele trekke en gekheid
maoke met de deerntjes, die aon de kant van de weg stinge.
Die' deerntjes
giechelde mer wat terug en hadden groote lol. Ik , slofte met veul andere minse
een bietje mee. We ginge langs de Posthoven, de Roskam en de Grote Kerk, dwars
deur t dorp naar de Stationsweg. De tolhekken stinge al wied open en zo
kwamme we op 't kazarneterrein ,waor halt wier gehouwe. Daor most te alle soldaote
netjes in een vierkant gaon staon en wier't doodstil. Geen mins die wat zei. D'r
most . toch iemand zijn om ze te begroete. Noe bin ik geen veuronstaond burger
mer beter a'k 'tzelf doe dan geen mins. 'k Smoesde effe met de baos en die zee
toen: "Het woord is aon Gaart van Keerum" Jongens", zee 'k
goed hard, dat ze me allemaol hoore konde,
naomens de Eesche burregers heet
ik jullie hartelijk welkom in ons dorp. As junie je een bietje fatsoendelijk gedraoge
en geen appels; pere of andere dinge jatte en onze deerntjes met rust laote, dan
zulle we best met mekaor opschiete kunne. Dan kun je ook rustig as je geen dienst
hetende groote baos t goed viendt 's avonds bie ons een kopje koffie komme
drinke en een bietjebabbele.
Dat leek ze wel wat. Om't hardst schreeuwde
ze allemaol: "Hoera. Lang leve de Eesche boere". Daormee was 't afgelope
en gonge ze naar de kazerne, mar ik most nogde lange weg naar huus lope. Toch
was ik tevreje, dankzij mien waore de soldaotjes netjes ontvange.
H.J.Nijenhuis

