Misschien dat u het wel weet: al meer dan zestig jaar bestaat de plaatselijke vereniging de Edese Politiehonden Dresseer Club. Onlangs ontvingen we van mevrouw Harmens-Van Beek een oude foto uit de beginjaren van deze vereniging waar verschillende, destijds bekende Edenaren, vergezeld van hun hond staan afgebeeld. Onder hen zelfs een vooruitstrevende dame, mevrouw Hengeveld, een familie die jarenlang aan de Molenstraat woonde.

Na een praatje met enkele huidige bestuursleden, onder wie secretaris Huiberts,kregen we pas een goede indruk van wat er alzo komt kijken bij het reilen en zeilen van een dergelijke vereniging. In deze regels willen we daarvan een en ander vertellen zonder overigens maar enigszins volledig te kunnen zijn of voor deskundig te willen doorgaan.

De EPDC werd opgericht 15 januari 1925 met als eerste bestuur de heren H. H. P. J. Hulsman, destijds nog inspecteur, later commissaris bij de gemeentepolitie, voorzitter, H. v.d. Brink, vice-voorzitter, J. Wolfjes, secr.penningmeester, alsmede H. v. Beek en G.H. Folscher. Er werd een uitvoerig en trouw bewaard gebleven reglement samengesteld waarin rechten en plichten van de leden werden vastgesteld. Doel van de vereniging was het africhten en opleiden van daartoe geschikte honden voor politie- en bewakingsdiensten. Elke zaterdagmiddag werden daarvoor passende oefeningen gehouden op een terrein nabij de "Kalverkamp" aan de Lunterseweg.

Oudere lezers zullen zich ongetwijfeld een paar pioniers van het eerste uur, de agenten H. v. Beek en H. v.d. Brink nog herinneren. Beide namen veelal hun hond mee op surveillance, de eerste in de omgeving van de Doesburgerbuurt, terwijl de tweede in het Maanderpark, thans Ede-Zuid was gestationeerd.
Niet alleen mensen uit het politiekorps en boswachters, maar ook elke particulier die graag zijn hond volledig onder de duim wilde houden, kon lid van de vereniging worden. Wellicht mede daardoor veranderde in de loop der jaren de doelstelling enigszins: geleidelijk; kwam niet langer de bewakingsdienst maar de dressuur op de voorgrond. Voor het africhten van een hond komt heel wat kijken, waarbij het geduld van de opleider een belangrijke rol speelt en vaak op de proef wordt
gesteld.
Het begint gewoonlijk als de pup zes a zeven weken oud is en dus van de moeder af kan. Allereerst, waarvoor overigens elke hondenliefhebber zich geplaatst ziet, het zindelijk maken. Vervolgens, spelenderwijs, een betrekkelijk kleine bal toewerpen die opgehaald en teruggebracht moet worden. Na verloop van drie a vier maanden gaat het al wat ingewikkelder: kleine voorwerpen worden verstopt en de hond krijgt bevel deze op te sporen. Belangrijk is vooral dat in deze periode een hechte band ontstaat tussen hond en eigenaar waardoor zij elkaar volledig aanvoelen.

Het eerste jaar van de opleiding moet men beschouwen als een aanloopperiode voor het behalen van het felbegeerde certificaat "Politiehond ". Dit diploma betekent niet alleen een grote eer en voldoening voor de eigenaar maar doet ook de waarde van de hond sterk stijgen. De eisen daarvoor zijn echter zwaar: er bestaat een uitgebreide lijst van oefeningen en opdrachten waaraan de hond met goed gevolg moet voldoen. Aan de hand van een keuringsreglement waarin alle testen uitvoerig zijn omschreven, worden de prestaties van de hond door drie keurmeesters, die daarvoor een speciale opleiding hebben gevolgd, nauwkeurig bekeken. Deze keurmeesters werken volgens een bepaald systeem waarbij punten van één tot en met vijf voor elk onderdeel worden gegeven. Hierdoor wordt een totaallijst verkregen die het
eindresultaat bepaald.

Aan de hand van ons verstrekte gegevens willen we een paar van deze eisen nader belichten, vooropgezet dat deze slechts een klein deel van het totale pakket uitmaken. De honden die voor gebracht worden, moeten aan bepaalde voorwaarden voldoen o.a. kerngezond en raszuiver zijn alsmede een dichte beharing bezitten. Voor politiehonden wordt bovendien een minimum schouderhoogte van vijfenvijftig centimeter voorgeschreven.

Herders
De geschikte honden voor een dergelijke opleiding zijn de herdershonden in alle mogelijke variëteiten.
Honden die op de keuring verschijnen moeten door de eigenaar persoonlijk worden voorgeleid. Bij de aanvang van een test wordt altijd eerst de naam van de hond genoemd, daarna volgt het commando dat er betrekking op heeft, bijv. "Pluto liggen". Voor deze opdracht wordt het dier naar een plaats gebracht waar het openbare leven normaal plaatsvindt. Na het commando te hebben gegeven verwijdert de begeleider zich uit het gezicht. Het verkeer van voetgangers, fietsers en auto's trekt langs de hond, maar het dier moet minstens drie minuten doodstil blijven liggen zonder op de omgeving te reageren.

Een andere oefening die daar veel op lijkt maar zwaarder is, luidt: "Stil blijven". De begeleider trekt met zijn hond het bos in en laat het dier op een bepaalde plaats liggen. Twee helpers naderen de bewuste plek, doen alsof zij de grootste ruzie hebben en over en weer vallen op luide toon de grofste scheldwoorden.
Vlak bij de hond gekomen worden zij handgemeen, er kunnen zelfs schoten vallen maar het dier mag niets van hun aanwezigheid laten blijken hooguit de oren spitsen. Begrijpelijk dat hier heel wat trainingsuren in gaan zitten voor een dergelijk resultaat bereikt kan worden.
Vervolgens komen dan de verschillende sprongen die de hond onder de knie moet hebben, over haag, schutting of kuil. Daarbij wordt het dier nog eens extra in de verleiding gebracht: achter haag en schutting zijn verrukkelijke etenswaren, bijv. leverworst neergelegd. Na de sprong is de hond uit het zicht van zijn begeleider, maar mag geen enkele interesse voor deze lekkernij tonen maar blijft wachten op het commando:"Pluto, terug", hetgeen dan prompt wordt uitgevoerd.

Revieren
Een prachtige maar zeer moeilijke opdracht wordt "revieren" genaamd.
Daaronder wordt verstaan het stelselmatig afzoeken van een bedekt terrein voor de hond, waar een bepaald voorwerp is verborgen. Boswachters hebben daar wel eens succes mee: als een gewapende stroper op heterdaad wordt betrapt is zijn eerste reactie er vandoor gaan, waarbij hij zijn geweer, als meest
overtuigend bewijsstuk, van zich afgooit.
Op commando gaat de hond allereerst achter de stroper aan, die hij in de meeste gevallen tot staan brengt en daarna de man weinig kans voor ontsnappen geeft. Na de komst van zijn baas neemt deze de arrestant over en beveelt: "Pluto, revieren". De hond heeft dan al voldoende lucht van de overtreder te pakken om met succes
het geweer op te sporen. Daar blijft het dier op zijn post en geeft door regelmatig blaffen de plaats aan waar de boswachter hem kan vinden, waarmee de zaak rond is.

Pakwerker
Het is in dit korte bestek uiteraard onmogelijk op alle oefeningen in te gaan, maar we willen nog even stilstaan bij "de pakwerker". Dat is de onmisbare man, die, gestoken in een lederen pak voor boef of dief speelt en de agressieve aanvallen van de hond moet opvangen. Het is geen eenvoudige baan en een grondige opleiding daarvoor is dan ook noodzakelijk. Vaak wordt van grote afstand, soms wel vijfenzeventig meter, de hond, na een vermeende overtreding op hem afgestuurd. Dan gaat de pakwerker pakwerker er vandoor maar is, mede gehinderd door zijn zware kleding niet opgewassen tegen de snelheid van de hond die hem vastgrijpt en tot staan brengt. Ondanks verwoede vluchtpogingen van de man krijgt hij geen enkele kans, de hond houdt hem in bedwang tot zijn baas is gearriveerd. Ook tijdens het afvoeren van de arrestant, waarbij de hond links van hem loopt, blijft het dier uitermate waakzaam.
De uitrusting van een pakwerker is vrij kostbaar: het geheel is gemaakt van eerste klas leer, beslist nodig want de tanden van een aanvallende hond zijn behoorlijk scherp. Opmerkelijk is dat zijn hoofd vrijwel onbeschermd is maar een goed afgerichte hond zal de man nooit uit moordlust aanvallen maar bij een arm of been grijpen.

De EPDC beschikt over vaste pakwerkers en dat was blijkbaar in de beginjaren niet het geval. Althans in artikel drie van het reeds genoemde reglement wordt bepaald dat elk lid, bij toerbeurt, werd verplicht als pakwerker op te treden. Wel kon iemand die daar minder op gesteld was, zijn beurt voor twee kwartjes afkopen welk bedrag in de verenigingskas terecht kwam.
Juist deze pakwerker is een populaire figuur bij het publiek tijdens de vele demonstraties en wedstrijden die de EPDC in de loop der jaren heeft georganiseerd, vooral als het leuk werd gebracht zoals eens bij een optreden achter "De Reehorst". Langs de rijen toeschouwers liep op haar gemak een moeder met kinderwagen . Plotseling duikt de pakwerker op, grijpt haar handtas en gaat er met de buit vandoor .
Even gebeurde niets, tot verwondering van het publiek. dan blijkt dat in de wagen geen baby wordt vervoerd maar de afgerichte hond die er op commando uitspringt en even later de dief inrekent.

Dergelijke demonstratie worden regelmatig gegeven. heel bekend zijn de jaarlijkse nationale wedstrijden, die duizenden bezoekers trekken. Noteert u maar vast" deze zomer worden zij op zaterdag 1 augustus gehouden. Overigens kan men elke woensdagavond en zaterdagmiddag de leden met hun honden in actie zien op een terrein bij boerderij Engelenhoven aan de Kernhemseweg. De speciale aard en werkzaamheden van deze vereniging lenen zich nu eenmaal niet voor een groot aantal
deelnemers, vandaar dat al enige tijd geleden een ledenstop moest worden ingevoerd. Voor hen echter die het werk van de EPDC waarderen, als donateur bent u te allen tijden welkom.