Band tussen krant en lezer steeds hechter

In het vertrouwen, dat zij ook in de tweede kwart eeuw van haar bestaan op veIer medewerking en steun mag rekenen, gaat de Edesche Courant de toekomst tegemoet. En uitgever Jan Frouws voegde daaraan in het jubileumnummer van 1935 nog toe: "Waar zij een welkome gast was, hoopt zij dat te blijven en waar zij dat, om welke reden dan ook, nog niet was, hoopt zij dat spoedig te worden". En het ging crescendo. Er kwamen steeds meer abonnees bij. Hun aantal overtrof de stoutste verwachtingen. En door de jaren heen groeide vooral ook een sterke band tussen de krant van Frouws en zijn duizenden lezers. Pogingen om deze op wederzijdse waardering gevestigd positie aan te tasten liepen steeds op een mislukking uit. Ook dit is een onweerlegbaar feit.

Tegen het einde van de jaren dertig tekende zich echter alweer een nieuwe oorlog af . Een nieuwe wereldbrand die ook zijn schaduw over Nederland wierp. En niet alleen dat. Ons land bleef ditmaal niet buiten de oorlog maar raakte erbij betrokken in de meidagen van 1940. Na de bezetting begonnen de verhoudingen zich allengs scherper af te tekenen. Kranten die zich niet tot spreekbuis wensten te maken van de bezettende macht en de Duitse richtlijnen en propagandaleuzen naast zich neerlegden, kregen het steeds moeilijker. Er kwamen verschijningensverboden.
Ook de Edesche Courant werd het zwijgen opgelegd. Dat was in september 1942.

"De moeilijkheden waren", zo stelde de directie, "daarmede niet van de baan. Het bedrijf moest aan de gang gehouden worden, ook. Om het personeel te vrijwaren van de u arbeidsinzet en dit was een taak, die met de nodige omzichtigheid uitgevoerd moest worden. Aan de uitgave van een groot streekblad voor de West-Veluwe, dat onder NSB-leiding zou komen te staan, werd medewerking geweigerd". Met lede ogen moest de directie echter aanzien dat de Duitsers toegang eisten tot het bedrijf om daar een van hun blaadjes te drukken.

Bevrijd
Maar ook aan vijf lange en bange oorlogsjaren kwam een einde. Reeds op zaterdag 5 mei 1945, twee weken na de bevrijding van Ede,verscheen de eerste nooduitgave van de Edesche Courant ,waarin het voormalige ondergrondse orgaan De Eendracht werd opgenomen.
En later 29september 1945 af" het Edesch Nieuwsblad" In een directiemededeling werd gezegd: "Door overname van het bekende Edesch Nieuwsblad, dat sedert 1898 in onze gemeente gelezen en in 1941 door de Duitsers verboden werd, zijn we nu in staat de geheele Neder- Veluwe te bestrijken. Deze overname brengt eenige wijzigingen mee, die in den kop van ons blad tot uitdrukking zijn gebracht.
Maar het bleef woekeren met de ruimte. Getuige de volgende mededeling: Het Militair Gezag, dat ons vergunning gaf de Edesche Courant weer te laten verschijnen, heeft ons medegedeeld, dat de papierpositie nog immer zeer slecht is. Reden waarom de Edesche Courant, 's Woensdags slechts met de helft van het formaat van j .l. Zaterdag mag uitkomen, dus met 2 pagina's en Zaterdags met 4 pagina's. Met de beschikbare ruimte moeten we dus woekeren. De berichten zullen beknopt moeten zijn, van artikelen zal nauwelijks sprake zijn en advertenties kunnen slechts in beperkt aantal worden opgenomen .
De eerste nooduitgave van 5 mei opende onder de kop VRIJ ."Het is maar een enkele moment opname uit den geweldigen overgang van het knechtschap naar de vrijheid waarvan wij ook nu na veertien dagen nog zoo vervuld zijn, dat het van groote ondankbaarheid zou getuigen als wij in dit eerste na den Qorlog verschijnende nummer van de Edesche Courant op deze plaats over iets anders zouden schrijven.
Wij zijn vrij! Wij kunnen Gode zij dank weer vrij ademhalen, ons vrij over de straten begeven. We behoeven niet langer te huizen in vunzige holen, in duffe kelders of ons op te vouwen in benauwde schuilplaatsen.
Over het opgaan van De Eendracht in de Edesche Courant gezegd dit na de bevrijding, Eigenlijke verzetsdoel, waartoe het blad was opgericht, verviel. de goede relaties tusschen de redacties van beide bladen kwam een overeenkomst tot stand, als gevolg waarvan De Eendracht in de Edesche Courant opgenomen en drie harer medewerkers, nl. de Heren H.J.van Egmond,H.J.v.d.Brandt en A.van Wijde bereids, zijn overgegaan in dienst van den Edesche Courant .We vertrouwen ,dat de bevolking onzer gemeente met deze combinatie ingenomen. Het is ook in haar belang,dat er een flink blad is in plaats van twee kleine. Ons doel is U wekelijks twee malen een blad voor te leggen,dat zich op een algemeen christelijk standpunt plaatst en waarin U alles kunt vinden,dat voor U van belang is.

   
Gerrit Kreeft was medewerker van het eerste uur van   drukkerij Frouws. Hij begon Zijn loopbaan als krantenbezorger. Tenslotte werd hij  machinezetter. Bij de viering  van het veertigjarig jubileum  van de Edesche Courant viel  hem een huldiging ten deel en  kreeg hij een koninklijke onderscheiding. Dat was in 1950


Uitgever-redacteur van de naoorlogse nooduitgave was H.Bussink.
Daarover werd gezegd:Er zal weinig zijn,dat na den oorlog in zijn ouden vorm terugkeert. De omstabdigheden,de menschen,ja het geheele leven is veranderd. Ook ten opzichte van opzichte van ons blad is er verandering opgetreden.De Heer I. Frouws, de oprichter van de Edesche Courant, heeft, na dit blad gedurende drie en dertig jaren te hebben uitgegeven, eerst als weekblad, de laatste jaren als tweemalen per week verschijnend orgaan, zijn eigendom door verkoop in andere handen doen overgaan. De situatie daardoor. dus gewijzigd, hetgeen ook in den inhoud van het blad tot uitdrukking zal worden gebracht. Van heden af is uitgever de Heer H. Bussink.

In 1946 keerde de Edesche Courant echter, volkomen zelfstandig, terug. Daarover lezen we: De ouwe lezers van voorheen maar ook talloze nieuwe stroomden toe. Er werd -het papier was immers nog schaars met klein formaat begonnen,doch dat was een kwestie van tijd.
Zo spoedig zich daartoe de mogelijkheid voordeed, werd de omvang vergroot en het Zaterdagnummer verscheen zelfs betrekkelijk spoedig op het oude formaat. Daarna keerde ook het Woensdagnummer terug, zij het aanvankelijk slechts twee pagina's groot. Later werden het er weer vier. In enkele jaren heroverde de Edesche Courant, met afzonderlijke edities voor Bennekom, Lunteren en Geldersch. Veenendaal, haar vroegere positie. En wist zij door de inspanning van haar medewerkers van hoog tot laag en geschraagd door het vertrouwen en de steun van haar uitgebreide lezers en adverteerderskring weder haar oude stellingen te betrekken en werd zij evenals voor de oorlog opnieuw het meest gelezen tweemaal 's weeks verschijnend blad, dat met behoud van zijn karakter zijn arbeidsveld nog steeds tracht uit te breiden.

Veertig jaar
Op 1 april 1950 was het weer feest bij de krant: de viering van het veertigjarig bestaan. De Edesche Courant had zich in feestgewaad gestoken en de vlag ging opnieuw in top. In de Hof van Gelderland werd het jubileum luisterrijk gevierd. Velen, zeer velen uit alle lagen van de bevolking maakten er hun opwachting met Edes gemeentebestuur voorop. Grote belangstelling en waardering van de burgerij, stond er in de kop van de krant. Van een eenvoudig advertentieblaadje was de Edesche Courant gegroeid tot een kerngezond orgaan dat door uitbreiding, reorganisatie en modernisering de dynamische ontwikkeling van deze tijd wist te volgen.
Dat was ook in de jaren daarna het geval. Uitgever Jan Frouws heeft echter het vijftigjarig bestaan van zijn krant in 1960 niet meer
beleefd. Hij overleed op 14 februari van dat jaar op 76-jarige leeftijd, na een ziekbed van enkele maanden. De dood maakte een einde aan zijn zeer arbeidzaam leven. Een slag die voor het bedrijf hard aankwam.
Met eerbied gedenken wij het werk,dat hij gedurende vele jaren met grote ambitie heeft verricht ,verwoorde de directie in de rouwadvertentie. Het personeel van de Edesche Courant en Drukkerij Frouws gaf met ontroering kennis van het overlijden van de hooggeachte oud patroon . De begrafenis had op zaterdag 16 februari in stilte plaats in Ede. Het vijftig jarig bestaan van de krant werd niet gevierd,wel verscheen er ook weer een jubileumnummer. Maar uitgesproken feestelijk was dat niet.