Omstreeks het jaar 1911
stond aan het Heuvelse pad een houten gebouwtje waarin op bescheiden schaal betonartikelen
werden vervaardigd, eigendom van de heren Kool en Emmerik. Twee bazen met één
werknemer, de jeugdige Cornelis Kwint, die later bij elke Edese bouwvakker een
bekende zou worden. In 1913 werd het bedrijf overgenomen door één
van de gebroeders Tulp en onder de naam betonfabriek "De Kroon" verplaatst
naar de Waterlooweg.
Kees, zoals iedereen hem noemde, ging mee. Er kwam meer
personeel en ijverig werd begonnen met het maken van putten, buizen, betontegels
en dakpannen. In de eerste jaren bleef de productie nog beperkt, mede door de
in 1914 aangevangen mobilisatietijd.
Groei
Omstzeeks 1920 begon
de grote groei Een hydraulische pers deed haar intrede, alsmede een kantoorgebouwen
meerdere opslagplaatsen. Kees Kwint, reeds voorman werd tot bedrijfsleider benoemd
al zeiden de klanten veelal "werfbaas". In deze functie zullen de Edenaren
hem het beste herinneren. Met zijn gele jasje aan was duidelijk herkenbaar, de
ganse dag op de uitgestrekte terreinen te vinden. Hij controleerde elke wagen
die de werf verliet, hielp de opperman die gauw even achter op de fiets een zak
cement kwam halen, de aannemer bij het uitzoeken van wandtegels of de boer die
een septietank nodig had, alles via zijn bonboekje. Kees Kwint was de eerste die
's morgens op het werk verscheen en de laatste die afnokte. Na het overlijden
van de heer Renes werd de heer H.B. de Lange tot directeur benoemd. Onder diens
leiding nam het bedrijf een enorme vlucht, uitbreiding personeel en vergroting
van productie en omzet bouwmaterialen waren het gevolg.
Oorlog
De
uitgebroken oorlog in 1940, en daarmee gepaard gaand de bezetting, leverden echter
de nodige moeilijkheden. Er werd zo goed mogelijk doorgewerkt, maar na het bombardement
op Ede, 17 september 1944 zag men er geen gat meer in en sloot de fabriek haar
poorten. Kees Kwint, die aan de Waterlooweg woonde, bleef waakzaam over terreinen
en gebouwen. Teneinde de "arbeidsinsatz", die tot de zestigjarige leeftijd
gold. te ontlopen, hadden bevriende relaties op het gemeentehuls hem een persoonsbewijs
verstrekt waarop als leeftijd drie en zestig was vermeld, terwijl hij in 1888
werd geboren.
Benzine
Hij heeft er veel gemak van gehad. Wel kwam
in de laatste oorlogswinter dat "De Kroon" over een eigen tank beschikte.
Kwint werd gedwongen de plaats aan te wijzen, maar de vangst viel zwaar tegen:
een laagje op de bodem, vermengd met drab. Scheldend trokken zij met hun schrale
bult ar, grinnikend nagekeken door de werfbaas. Hij had iets dergelijks al lang
aan zien komen en de benzine in vaten verborgen.
Dat was Oom melis Kwint, een
man vol plichtsbesef, zijn werkzaam leven gewijd aan de betonfabriek, een wonder
dat 31 juli 1952 , de dag waarop hij veertig jaar aan "De Kroon" was
verbonden, een feestdag werd. Op het kantoor werd eerst gehuldigd door directie
en personeel, tevens ontving hij uit handen van Burgemeester Oldenhof de zilveren
medaille, verbonden aan de Orde Nassau-orde. Daarna volgde een receptie in "Buitenlust",
waar Vrijwel de gehele Edese aannemerswereld aanwezig was, terwijl tot besluit
"De Harmonie" de jubilaris een serenade bracht.
H. J. Nijenhuis
 
|