Iets ten zuid-oosten van het dorp Ede, dat toentertijd nog niet verder reikte dan wat nu het centrum is, lag tot 1919 een kaal stuk heide. Een zandering terrein, waar niet veel mee te beginnen viel en dat in de volksmond dan ook "schraaljammer" heette. Deze plaats werd door dr. Hartogs uitgekozen om er een Enka-fabriek te stichten.
Jonkheer Van den Bosch, belast met de leiding van de bouw, was een voormalig genie-officier en dat zal de reden zijn, waarom drie jaar later een volmaakt fort , oprees op de Schraaljammer. Een vierkant gebouw met op iedere hoek een toren.

In januari 1922 werd het eerste deel van de fabriek in bedrijf , gesteld. De Enka zorgde ervoor dat Ede, dat tot aan die tijd
nagenoeg geen industrie bezat, in 1922 de grootste fabriek van Gelderland bezat. Daarmee heeft de onderneming mede gezorgd voor de groei van Ede, zowel wat betreft het aantal inwoners als in maatschappelijk opzicht. De Enka zorgde ervoor, dat menig Edenaar en persoon van buitenaf werk vond en heeft de opbouw van een niet onbelangrijk deel van Ede-Zuid op haar naam staan.
Veel goeds bracht de fabriek en ook veel ergernis. De grootste werkgever van Ede door de jaren heen had vrienden en vijanden.
Meer en meer werd geklaagd door omwonenden over "de grondvervuiler van Ede". Bodemverontreiniging en stank, meldde vijanden. "Valt wel mee, "wij verdienen er ons brood", reageerden de vrienden. De Enka heeft lang de stormen doorstaan,de crisisjaren'30 ,een explosie in de spinnerij,het grote bombardement in 1944 en haar gevecht om vriendelijker te zijn voor het mileu.