De beginjaren van de Edese courant

Het bericht van de heer Frouws dat per 1 april1910, zij het vooralsnog slechts eenmaal per week, een plaatselijk blad zou verschijnen, werd met algemene instemming ontvangen. Zeker, ook in ons dorp waren er beter gesitueerden, die een landelijk dagblad lazen, veelal door tussenkomst van de boekhandelaren Sibles en Menger, maar voor de eenvoudige dorpeling bleef nieuws uit eigen omgeving belangrijker.
Bovendien was het abonnementsgeld voor vrijwel iedereen betaalbaar, een kwartje per drie maanden, een prijs die per 1
oktober 1918 op vijf en dertig cent werd gebracht.


De omvang van de Edese Courant, die aanvankelijk onder de naam "Nieuws en Advertentieblad" verscheen, was nog zeermbescheiden maar werd wel met de nodige aandacht gelezen. Als hoofd van het gezin bezat de man het onbetwiste recht de krant, na ontvangst, als eerste in te zien. Zijn interesse bepaalde zich in hoofdzaak tot openbare verkopingen en erfhuizen, die notaris Fischer per advertentie bekend maakte. Daarnaast las hij zorgvuldig de uitgebreide gemeenteraadsverslagen en toonde, al dan niet, zijn instemming met genomen besluiten.


De belangstelling van de vrouw des huizes lag op een ander vlak: naast de plaatselijke nieuwtjes, trok vooral de burgerlijke stand haar aandacht. Zij bleef daardoor op de hoogte van wie er trouwden, waar een kleine was geboren en degene die waren overleden. In de toenmalige dorpsgemeenschap kende men elkaar over en weer goed, maar als soms een onbekende naam opdook, werd dat later met hulp van één of meer buurvrouwen wel opgelost. In dit verband willen we ook vermelden de lijst van ingekomen en vertrokken personen die maandelijks werd gepubliceerd en de volle aandacht genoot. Ook na gelezen te zijn bezat het blad nog waarde als pakpapier, men kon er de kachel mee aanmaken of verknippen in vierkantjes, zo van vijftien bij vijftien centimeter. Deze werden aan een spijker op de w.c. gehangen en deden dan dienst als closetpapier.


De Edese Courant voorzag dus al gauw in een behoefte, daar het plaatselijk gebeuren beperkt bleek, werd ook een rubriek "gemengd nieuws" opgenomen en hield men de lezers op de hoogte met het verloop van de Eerste Wereldoorlog. Een paar dorpberichtjes uit die eerste jaren. Weinigen zullen weten dat de Ketelstraat eens particulier bezit was, gezien het volgende uit de krant van april 1915: "De gemeenteraad heeft het aanbod van de heer P. v.d. Voort uit Lunteren, om de in zijn bezit zijnde Ketelstraat, die hij nog onlangs, voor eigen rekening, met grint heeft laten verharden, gratis aan de gemeente af te staan, zonder hoofdelijke stemming aangenomen.

Dan uit de rubriek verkeersongevallen.
" Vrijdag 2 Juni 1917 schrok een paard van stalhouderij Schimmel, bij het inzetten van draaiorgelmuziek, zodanig dat het dier pardoes door de etalageruit van kapper Zomerhuis sprong".

En wat dacht u van de volgende personeelsadvertentie van zaterdag 7 april 1917 .
"Bij de gemeentelijke diensten wordt gevraagd in vaste dienst een doodgraverarbeider op een salaris van achtenhalve gulden per week met drie tweejaarlijkse verhogingen van vijftig cent" ongetwijfeld een baan met perspectief.

Dergelijke nieuwtjes bevatte de Edese Courant van toen en zij werden gretig gelezen. Dat bleek overduidelijk als het blad door een of andere reden eens niet werd bezorgd en de gedupeerde op hoge poten verhaal wilde halen. Men moest zich dan in verbinding stellen met de bezorger, de verantwoordelijke man. Niet iedereen kende echter zijn adres, hetgeen de zaak niet eenvoudiger maakte. Daar kwam verandering in toen het echtpaar Van Sas het rondbrengen op zich nam en dit werk jarenlang heeft volgehouden.
Het was algemeen bekend dat beiden, na een middag sjouwen, een afzakkertje namen in "De Roskam". Dus ging de man die geen krant had ontvangen daar zijn beklag doen. Van Sas keek dan in zijn grote jute tas, bleek die leeg, dan klonk het: "Dat kan niet, 'k bin ze allemaal kwiet". In het tegenovergestelde geval gaf hij royaal toe: "Je het geliek, hier is 't er nog een " .Och het waren slechts een paar simpele impressies uit de beginjaren van de Edese Courant, thans uitgegroeid tot een dagblad van formaat.