 |
 |
1966 |
1985 |
De
Reehorst waarvan de naam al 100 jaar bestaat? In dit voorjaar is het precies een
eeuw geleden dat de naam werd bedacht.
Met een zekerheid grenzende waarschijnlijkheid
de bekende slag om de arm kan gezegd worden dat Koning Willem III daar de hand
in heeft gehad.
In ieder geval heeft hij in de bouw van die eerste Reehorst
een rol gespeeld.
Een eeuw terug, naar 1885 en de jaren daarvoor.
Net
als vrijwel alle Oranjes in die dagen, was ook Willem een hartstochtelijk jager.
Die passie voor de jacht bracht hem vaak op de Zuid-Veluwe. Vooral in omgeving
van Renkum hield hij zich dikwijls op .Steevast bracht hij dan een bezoek aan
graaf Van Rechteren .
Appeltern en diens vrouw, die ,waarmee de koninklijke
jager bevriend was. Ook graaf Van Rechteren deed het jachtgeweer vaak om zijn schouder. Hij stond bovendien bekend als een groot kenner van het grofwild.
Tijdens
een gezamenlijke jachtpartij zou de Koning aan de graaf hebben gevraagd of hij
diens landgoed bij Renkum kon kopen. Graaf Van Rechteren voelde er niet veel voor
en zijn vrouw nog minder. Pas toen de vorst langdurig had aangedrongen en inRenkum
een brief werd bezorgd waarin stond,dat Zijne Majesteit het tweehonderd hectaren
grote landgoed wilde kopen om er een zomerresidentie van te laten maken voor Zijne
tweede gemalin Hare Majesteit Koningin Adelheid, Emma,Wilhelmina,Theresia,geboren
prinses Waldeck Pyrmont,Koningin der Nederlanden gingen de graaf en gravin overstag.
Paleis
In
1881 werd de villa van de Van Rechterens verbouwd tot Koninklijk Particulier Domein
Oranje Nassau's Oord. In Renkum sprak men aanvankelijk van "Het Paleis",
later van "Oranje Nassau's Oord" en nog veel later van" O en O".
Renkum
heeft niet lang een paleis gehad, want in 1991 schonk Koningin Emma het hele landgoed
aan de Vereeniging tot Bestrijding der Tuberculose.
Kort nadat graaf Van
Rechteren zijn bezit aan Willem III had verkocht, ging hij op zoek naar een ander
landgoed op de Zuid- Veluwe.
Veel geluk had hij niet en daarom liet hij tenslotte
ten westen van de weg van Ede naar Bennekom een grote villa bouwen. Die villa
kwam in 1885 gereed en kreeg de naam "Reehorst". Hoe kwam graaf Van
Rechteren aan die naam ? Uit overlevering is daarvan het volgende bekend: Van
Rechteren was, zoals eerder gezegd, een groot kenner van het grofwild, vooral
van reeën. Die dieren kwamen op zijn landgoed in Renkum veel voor. Dat was
overigens ook het geval in de bossen tussen Ede en Bennekom, hetgeen de graaf
een gelukkige, bijkomstigheid vond.
 |
| Villa
De Reehorst, gebouwd in opdracht Graaf Van Rechteren |
Koninklijk
bezoek
Bij de ingebruikneming van zijn villa in 1885 zou ook koning Willem
III aanwezig zijn geweest. Die zou het onderkomen van de graaf een waardig
horst voor een hoogvlieger onder de wildkenners hebben genoemd. U begrijpt dat
in zo'n gesprek de naam "Reehorst" wel bedacht moet worden. Dat de volksmond
er later het woordje "de" voor heeft gezet, is niet terzake.
Sommigen
houden het er op dat "Reehorst" een fantasienaam is. Het woord "horst"
zou midden-Nederlands voor struikgewas zijn of voor begroeide hoogte. Het oud-Engelse
woord "hyrst" heeft de betekenis van zandhoogte of een begroeide heuvel.
Volgens kadastrale kaarten zou het betrokken gebied in de vorige eeuw uit stuifheuvels
en bossen hebben bestaan. In het woordenboek heeft "horst" maar één betekenis:
hoog en ruig nest van roofvogels. Noemde koning Willem III de graaf niet een hoogvlieger
onder de (ree)wildkenners?
Krankzinnigengesticht
Graaf Van Rechteren
heeft maar vijf jaar in zijn Reehorst gewoond.
Daarna werd het landgoed verkocht
aan de Vereeniging Christelijke Verzorging van Krankzinnigen en Zenuwlijders.
Die vereniging wilde het landgoed exploiteren als krankzinnigengesticht, maar
daar is niets van gekomen omdat men de aanwezigheid van de spoorbaan te gevaarlijk
vond. Daarna heeft het landgoed Reehorst nog diverse- eigenaren gehad, onder andere
de bekende jhr . O. E. G. Quarles van Ufford, commissaris der Koningin in Gelderland.
Hij
was de man die het gebouw heeft laten slopen. Maar toen was de naam "Reehorst"
al overgebracht naar de gevel van het huidige gebouw, dat nog ten dele herinnert
aan Edes oudste fabriek: Enka. De Reehorst is namelijk door Enka gebouwd als huis
voor ontspanning zoekende werknemers. In september 1966 heeft de gemeente Ede
het van Enka gekocht. Na een grondige verbouwing en modernisering werd het complex
in 1972 feestelijk geopend.
Daarna werden nog diverse verbouwingen en uitbreidingen
gerealiseerd. Het cultureel en congrescentrum van Ede ging met zijn tijd mee.
Een
koning mag er dan niet meer door de bossen trekken, in de grote theaterzaal van
De Reehorst wordt er nog wel eens een voor het voetlicht gebracht.

