Paasgebruiken

Het is opmerkelijk dat paasgebruikenat juist rond het paasfeest zo vele gebruiken zijn ontstaan, die thans grotendeels zijn verdwenen. Het begon al een week van tevoren, de zaterdag voor Palmzondag. Dan zorgden de bakkers naast de normale produkten, ook voor een voorraad uit deeg gebakken baantjes. Vrijwel elk kind liep dan op zondagochtend te pronken met zo'n "haantje-pik".
Later werden, maar dan op zaterdagmiddag, ook in onze gemeente hele optochten gehouden, waarbij de haantjes met sinaasappelen, slingers van paaseitjes en palmtakken werden versierd. Trots liepen de kinderen, voorafgegaan door een muziekkorps, in een lange stoet door de straten. Daarbij kon het gebeuren dat sommige peuters de verleiding niet konden weerstaan om al lopend vast aan hun bezit te gaan knabbelen, waardoor menig haantjes deerlijk geschonden het eindpunt bereikte.

Eieren zoeken
Eireren hebben altijd een grote rol gespeeld in het paasgebeuren. Al vroeg in de ochtend van de eerste paasdag werd door pa en ma een aantal,vaak fraai gekleurde eieren op alle mogelijke plaatsen in de tuin verstopt.
Deze waren dan afkomstig van de Paashaas en werden later, onder veel gehol en gejoel door de kinderen gezocht. Nog algemener was het menu van tweede paasdag,eieren eten,al of niet gepaard gaande met een schaal gekookte rijst. Vrijwel elk gezin hield deze traditie in ere, in een grote pan werden de eieren hard gekookt en ieder kon daaruit eten zoveel hij wilde. Dat leidde veelal tot een onderlinge wedstrijd,waarbij prestaties van twintig of meer eieren verorberen,geen zeldzaamheid waren. Een enkele maal werd het aantal zo hoog opgevoerd dat de volgende dag de dokter er aan te pas moest komen.

Paasvuur
En dan niet te vergeten ,bij het vallen van de avond op tweede paasdag het ontsteken van een vreugdevuur,een aangelegenheid voor het hele dorp. Voor een goed paasvuur werd eerst een lange dode boom in de grond gezet, waar omheen vele meters hoge brandstof werd gestapeld.
In Ede werden dergelijke paasvuren op de Paasberg gehouden,maar dat is al lang verleden tijd.Reeds in 1797 stak de buurt Ede-Veldhuizen daar een stokje voor.
Er kwamen klachten van boseigenaren,die hun bezittingen na het feest:men keek niet zo precies waar de brandstof vandaan werd gehaald, totaal geplunderd aantroffen.
Toch bleef het gewoonte om op tweede paasdag stapels verzameld afval in brand te steken. In sommige plaatsen werd de folklore van het paasvuur in georganiseerd verband weer hersteld.
Heel bekend is het Lunterse paasvuur geworden,nog in 1957 trok deze attractie rond de duizend toeschouwers, die gefascineerd naar de spelende vlammen van de enorme stapel keken, terwijl de opgeschoten jeugd meer van de dansen hield.


Tenslotte betekende tweede paasdag, als het weer maar even meewerkte, de eerste uitgaansdag van het nieuwe seizoen. Drommen fietsers, al of niet in clubverband, zochten dan de natuur op, ook al
doordat deze dag in conservatieve kringen niet als een echte zondag werd beschouwd.Die dag er op uit trekken is nu nog gewoonte, maar dan per auto, waardoor in een uur minstens dezelfde afstand wordt afgelegd als vroeger een hele dag fietsen.
Maar of het genot van zo'n dagje uit groter is, valt nog te betwijfelen.

H.J.Nijenhuis