Nog duidelijk herinner ik mij de wandeltochten uit onze jeugd, die wij op gezette tijden naar het Mossele Zand maakten. Langs de Kreelse Plas liepen we naar de Mosselselaan, om vandaar "de Kruuponder" te bereiken, een uniek stukje natuur met kreupelhout, waar een fietspad door een dal liep.

Vervolgens met een grote boog om boerderij Mossel en boswachterswoning heen, het was immers verboden terrein dan naar het Mosselse Zand, in onze ogen een onafzienbare vlakte van stuifzand, om tenslotte na een dag zwerven door de ongerepte natuur, de lange terugweg naar huis te aanvaarden.

Uit de eeuwenoude geschiedenis van het landgoed Planken Wambuis, vroeger ook wel Reemster Zand genoemd, willen we een paar punten aanstippen.
Deze uitgestrekte heide en zandgronden, afgewisseld met stukken bos, behoorden tot 1516 bij de bezittingen van kasteel Rozendaal. In genoemd jaar duikt een nieuwe eigenaar op, ene Gerrit van Scherpenzeel, onderdrost van de Veluwe. Hij kwam er goedkoop aan, want het landgoed wordt hem simpelweg geschonken als dank voor de vele bewezen diensten. In 1579 wordt Dirck van Dorth, door aankoop de nieuwe grootgrondbezitter,waarna nog heel wat namen volgen. O.a. Jan Torck, die in 1872 een hoeve met herberg liet bouwen, bedoeld als pleisterplaats voor voerlieden op weg naar
Arnhem, thans het bekende restaurant "Planken Wambuis".

Veiling
Na verloop van jaren komt het landgoed, in hoofdzaak door erving, in bezit van de familie Van Palland. Omstreeks 1932 besloten de gezamenlijke erfgenamen van de overleden Frederik Jacob Willem van Palland, er klinkende munt van te maken door het in publieke veiling te brengen. Op 16 oktober 1934 vond de verkoping plaats in hotel., Welgelegen" onder leiding van notaris Fischer. Meer dan tweehonderd belangstellenden kwamen opdagen, al waren daar vanzelfsprekend slechts enkele serieuze kandidaten onder. Het landgoed, ruim tweeduizend hectare groot waaronder de boerderijen Mosse, Mossel. en Nieuw-Reemst was verdeeld in zesentwintig percelen, die afzonderlijk en in massa geveild werden. Mede
daardoor duurde deze verkoping bijna de gehele dag, maar uiteindelijk werd dit prachtige natuurgebied tot grote voldoening van alle aanwezigen, waaronder burgemeester Creutz en de rentmeester van baron Bentinck van Midachten, niet verkaveld, maar als één geheel verkocht. De nieuwe eigenaar werd het adrninistratiekantoor "Unitas NV" vertegenwoordigd door de heer C. J. P. Versteeg, rentemeester te Amerongen. De koopsom bedroeg f 240.340,- plus nog eens f 66.150,- voor de houtopstand, totaal dus f 306.490,- voor die jaren een heel bedrag.

Het landgoed bleef gelukkig voor het publiek opengesteld, zij het tegen betaling van een luttel bedrag voor een toegangskaart.
Thans valt het Planken Wambuis onder Staatsbosbeheer en is nog altijd, mits men zich aan bepaalde regels houdt, een bezoek overwaard. Helaas, het Zand is is tot verboden gebied verklaard, waardoor de onbezorgde zwerftochten uit onze jeugd niet meer mogelijk zijn.
H. J. Nijenhuis