Nationale feestdag

Eén dezer dagen kregen we een verslag onder ogen van de feestelijkheden in Ede, georganiseerd ter gelegenheid van de geboorte van prinses Beatrix. Daarbij valt op dat men vroeger, ondanks geringe financiële middelen, maar wel met veel belangeloze medewerking, uitstekend feest kon vieren. Die blijde gebeurtenis in 1938 liet uitgerekend tot de laatste dag van de maand januari op zich wachten. Vele fabrikanten van souvenirs, die in hun artikelen bij voorbaat "januari 1938" hadden laten graveren, zaten in zak en as, maar werden door de gongslag gered. Voor de aardigheid: ook de firma Kreek, aan de Grotestraat, adverteerde toen met herinneringsspeldjes in prijzen van tien tot vijf en twintig cent en dito lepeltjes voor vijf en zestig cent.


Op maandagmorgen, 31 januari 1938, om 9.50 uur , bereikte ook Ede het lang verwachte bericht: een prinses is geboren! Een kwartier later klonk er al koraalmuziek vanaf de omloop van de toren, gespeeld door het muziekkorps van de veldartillerie, OMVA .Vervolgens trokken vier herauten te paard door het dorp om per proclamatie de bevolking van het heuglijke feit op de hoogte te stellen. Om zulks te onderstrepen, werden op het terrein van de betonfabriek "De Kroon" één en vijftig saluutschoten gelost.

De Kerken
Diezelfde avond werden in verschillende kerken dankdiensten gehouden: in de oude Ned. Hervormde Kerk met als voorganger ds. H. A. Leenmans, in de Gereformeerde Noorderkerk leidde ds. Hajer de dienst. Bij laatstgenoemde kerk had men een stunt bedacht: een kwartier voor aanvang klonk uit het bescheiden altijd zwijgende torentje zwaar klokgelui, tot grote verwondering van omwonenden en voorbijgangers. Om deze bijeenkomst een feestelijk karakter te geven, was een grammofoonplaat van luidende klokken met versterker aangebracht. Ook de Lutherse Kerk bleef niet achter, in de royaal met Oranje vlaggen versierde kerk hield dr. J. L.van Bueren een gloedvolle rede met medewerking van het kerkkoor onder leiding van de heer J. J. van Egmond.

De burgers
De volgende dag, dinsdag 1 februari 1938, was tot nationale feestdag uitgeroepen. Alle schoolkinderen werden op kosten van de gemeente getracteerd en hadden daarna een vrije dag. In de morgenuren maakte "De Harmonie" een mars door het dorp en de "Edese Harmonie" onthaalde Ede-Zuid op vrolijke klanken. Bij het vallen van de avond verzamelden vrijwel alle Edese verenigingen zich op de markt. Een enorme optocht, vergezeld door vier muziekkorpsen,de OMVA, het Infanterie muziekkorps, de Harmonie en de Edese Harmonie defileerde allereerst voor de burgemeester om vervolgens een tocht door het dorp te maken.


Aan het hoofd van de stoet liepen tweehonderd infanteristen, die als de muzikanten zwegen uit volle borst vaderlandse liederen zong tot de "Lippe Detmold Mars" toe.
Weliswaar noopte het gure winterweer de deelnemers hun dikke overjas aan te houden, waardoor vooral sportverenigingen niet tot hun recht kwamen, maar de talrijke lampions en fakkels, die meegedragen werden, maakten deze tocht door de overvolle straten tot een geweldig geheel. Na ontbinding van de optocht, eveneens op de markt, was er nog een grandioze feestavond in de Apollohal, een enorme ruimte van de vroegere Edese machinefabriek aan de Stationsweg, waarmee deze spontane feestdag werd besloten.
H. J. Nijenhuis.