Vanaf
1935 kent men in Ede, zij het met enkele onderbrekingen, de jaarlijkse Heideweek.
Maar daarvoor meest de bevolking uitsluitend genoegen nemen met 31 augustus,
koninginnedag, om de bloemetjes buiten te zetten. We moeten zestig jaar teruggaan,
tot 1923, voorin Ede het laatste meerdaagse feest ter gelegenheid van bet 25-jarig
regeringsjubileum van H.M. Koningin Wilhelmina werd georganiseerd.
Drie dagen
5, 6 en 7 september werd er feest gehouden met een programma dat was samengesteld
door een commissie, bestaande uit de heren 0. R. Berger, baron Van Hogendorp
en dokter Weijer, alle drie klinkende namen in die tijd. Op woensdag 5 september
werden in verschillende kerken dankdiensten gehouden, waarbij in de Oude Ned.
Hervormde Kerk in Ede de bekende ds. Van Boven voorging.
De volgende dag begonnen
de festiviteiten pas goed. Op het destijds nog onbebouwde Park Paasberg werden
de zeer populaire volksspelen gehouden: zaklopen, hindernislopen, koekhappen,
kuipsteken en mastklimmen. Alles trok alrijke deelnemers en nog meer toeschouwers.
Vooral het laatste onderdeel kende speciale jongens, die over behoorlijke klimcapaciteiten
beschikten om langs de met groene zeep ingesmeerde paal naar boven te komen en
een prijs te bemachtigen. Verder werd een demonstratie carousselrijden gegeven
door leden van de Edese Onderofficieren Jachtvereniging, altijd bereid tot belangeloze
medewerking, alsmede concerten door het Ede's Fanfarecorps en de Zangvereniging
"Excelsior".
Steile wand
Op de derde dag, vrijdag
7 september 1923, werd het hoogtepunt gevormd, door een grote historische optocht,
terwijl de feesten met een vuurwerk werden afgesloten. Tot meerdere vreugde
stond in datzelfde Park Paasberg ook een bescheiden kennis, compleet met zweef
en draaimolen. Trouwens, dergelijke attracties waren daar in de zomermaanden
meer te vinden, al liep de plaatselijke bevolking er niet bepaald warm voor.
Zo
verging het ook stijle wand rijder, die maar matig belangstelling trok. Teneinde
daar verandering in te brengen, bedacht de man een stunt. Hij liet, middels
klepperman v .d. Meijden, bekend maken dat op een bepaalde avond een populaire
Edenaar met zijn Harley Davidson ook een paar rondjes zou rijden. Dat sloeg
in, iedereen wilde onze plaatsgenoot in actie zien. Inderdaad was de man present,
maar telkens als de voorstelling begon, kwam er een kink in de kabel. De banden
waren te hard of te zacht, of de motor wilde niet starten, zodat slechts het normale
programma werd afgewerkt.
De Edenaar bleef met zijn motor veilig op de begane
grond, maar de goocheme kermisman had die avond een volle bak.
Lantaarn
Van
de jubileumfeesten in 1923 is nog altijd een zichtbare herinnering overgebleven.
Als geschenk van de burgerij werd op het kruispunt Maandereind een fraaie jubileumlantaarn.
geplaatst. Op een stenen sokkel stond een door de Edese machinefabriek vervaardigde,
smeedijzeren constructie. Op de open bovenrand, waaraan vier lampen hingen, staat
in de tussenruimte de tekst: "Koningin Wilhelmina, september 1898-1923".
Door
het toenemende verkeer en reconstructie van het Maandereind moest de lantaarn
verhuizen naar het Park Paasberg. Daar werd het pronkstuk min of meer verwaarloosd,
tot onlangs nog grondige reparatie dit jubileummonument een plaats kreeg op het
Museumplein.
H. J. Nijenhuis