Tegen
het einde van de vorige eeuw deed zich ook in ons dorp de behoefte gelden een
fonds te stichten teneinde minder draagkrachtigen in tijd van ziekten, financieel
te kunnen bijstaan zodat niet direct naar het Armbestuur behoefden te gaan. Wel
waren
de dorpsdokters over het algemeen sociaal voelende mensen die vaak vergaten om
arme drommels na behandeling een rekening te sturen. hetgeen toch niet iedereen
even prettig vond.
.
Helpt Elkaar
Na voorafgaande besprekingen
werd op 28 december 1889 in de Openbare Lagere School aan het Maandereind een
plaatselijk ziekenfonds opgericht onder de toepasselijke naam "Helpt Elkaar"
.
Als eerste voorzitter fungeerde de heer Mulder in 1900 opgevolgd door mr.
G. J. IJssel de Schepper. Zoals gebruikelijk in die dagen werd ook een beschermheer
benoemd. de gemeentesecretaris de heer Van Nes, een erebaantje dat al spoedig
is
vervallen.
De contributie werd, rekening houdend met het seizoen, voor
vijf en dertig weken vastgesteld op een dubbeltje,terwijl in de resterende zeventien
weken gedurende de wintermaanden als de verdiensten minder waren met een stuiver
per week kon worden volstaan.
Voor het innen van de contributie werd een bode
aangesteld, als eerste de heer W. Folsche.
Ziekte-controle
Men
begon met ruim honderd leden, hetgeen nu niet direct zoden aan de dijk zette.
temeer daar bij ziekte ook voor een deel loonderving werd verstrekt tot een bedrag
van zeventig cent per dag.
Het lidmaatschap was aan een inkomensgrens gebonden
maar ter wille van het goede doel traden heel wat mensen toe die gezien hun maatschappelijke
positie nooit voor een fondsdokter of uitkering in aanmerking zouden komen.
Ook
giften waren welkom, zo schonk Graafwelkom, Bentinck in 1904 honderd gulden, een
bedrag dat dankbaar werd aanvaard.
Deze hulp was nodig. daar er weken voorkwamen
waarin achttien gulden werd uitgekeerd en waar een contributie van acht gulden
tegenover stond.
Geen wonder dat de controle op uitkeringen scherp was: in
1895 meldde, op maandagmorgen, zich een man ziek. maar toen bij onderzoek bleek
dat hij vooraf gaande zondag wat al te veel sterke drank had genomen werd de man
doodeenvoudig als lid geroyeerd.
Stabiliteit
Goed godsdienstig
als Ede in die jaren was, werd dikwijls gedebatteerd of vergaderingen van het
fonds niet met gebed geopend dienden te worden.
Pas in 1896 werd de knoop
doorgehakt: met zes en zeventig tegen één endertig stemmen werd
hiervan definitief afgezien.
De eerste fonds arts was dokter Sloos, die voor
elke visite een kwartje in rekening mocht brengen, ook al geen vetpot en er was
nogal wat verloop onder de doktoren.
Pas in 1902, toen dokter Weijer tot fondsarts
werd aangesteld, kwam er stablliteit, deze eens zo populaire man zou deze taak
zeven en dertig jaar onafgebroken vervullen.
Na de eerste wereldoorlog groeide
"Helpt Elkaar" uit tot een hechte organisatie met, tot de verplichte
verzekering intrad, duizenden leden, een eigen kantoorgebouwen de nodige medewerkers.
Dit waren wat losse notities uit de beginjaren van een insteling, die van grote
betekenis voor onze dorpsgemeenschap is geweest, maar nu is opgenomen in een groot
geheel "ziekenfonds Rijnstreek", zodat zelfs de naam verloren is gegaan.

