Veertigjaar
geleden: de bevrijding. Een zak vol herinneringen komt naar boven. De mensen die
deze bevrijding bewust hebben beleefd, zijn de zestigers van vandaag. De jongeren
luisteren naar die verhalen, soms meer uit beleefdheid dan uit interesse.
Toch:
veertig jaar geleden, daar moet even bij stilgestaan worden. In Ede werd die
bevrijding heel anders beleefd dan bijvoorbeeld in de kop van Noord-Holland.
Daar
was 5 mei echt de dag van de bevrijding. In het Ede van 1985 wonen nogal wat mensen
uit die kop van Noordholland:
Cor Kok van Kok-Ede, Johan Kuin de aannemer,
Jan Buiter van de verzekeringen, Martien Bootsman van de orgels en niet te vergeten
oud-burgemeester J. Slot. Zij en vele anderen hebben die 5e mei beleefd. En ze
hebben de winter van 1945 beleefd. Een winter die de geschiedenis is ingegaan
als de hongerwinter. Wie dat met eigen ogen heeft aanschouwd, weet hoe het was.
Hoe de mensen van heinde en verre met onmogelijke voertuigen, of gewoon lopend,
naar de kop van
Noordholland kwamen om eten te halen.
Eten: aardappelen
of tarwe of suikerbieten bij de boeren. Kopen was er niet bij, er moest geruild
worden. Dierbare
familiejuwelen voor een mud aardappelen. Zoals altijd: er
waren goede en slechte boeren.
Die voerzoekende menigte is altijd in ieders
herinnering gebleven. Maar die Noordhollanders waren zelf ook voerzoekers, ook al
leed niemand daar echt honger .Maar wel moest het huishouden doorgaan en die zorg
was een dagelijkse zorg.
De bevrijding liet daar in Noordholland lang op zich
wachten. Razzia's aan de lopende band beschietingen van treinen
en van alles
wat langs de weg bewoog de landwacht de Wieringermeer onder water gezet de opstand
op Texel een
strenge winter ,kortom, de ene ramp na de andere. En iedere dag
weer voer zoeken, net als de vogels na een sneeuwbui.
Toen kwam die
5e mei-een onoverzichtelijk feest wie was goed, wie was fout? Het tientje van
Liefting maakte later iedereen weer gelijk, iedereen begon opnieuw. Veertigjaar
nadien zijn er naar verhouding niet veel mensen meer die daar nog weet van hebben.
Voor hen is de 5e mei een dag uit het geschiedenisboekje ,voor de anderen een
vreugde volle dag.

