Hilletje van de Bospoort

Het is allerminst hoogdravend om het snoepwinkeltje Lammert van de Bospoort aan de Amsterdamseweg in Ede één van de laatste stukjes ziel van Ede te noemen. Het winkeltje is vernoemd naar de man die tussen de jaren ‘20 en beginjaren ‘50 op het zelfde plekje een kruidenierswinkel had.

Voor onze geschiedenis hoeven we gelukkig niet naar het museum. Je moet de mensen eens voor de etalage zien staan, het is een feest van herkenning begint Pierre met een twinkeling in zijn ogen. De glazen snoeppotten voor het raam, de grote koffieblikken in de schappen. Ze zien zichzelf weer als klein meisje in een jurkje met twee vlechten of jongetje met bretels en kousen tot aan de knieën op hun tenen voor de toonbank staan, met een paar centen op zak voor wat kauwgomballen zegt Pierre Ronden van stichting Het Winkeltje, opgericht om de kruidenierswinkel te behouden voor de Edese gemeenschap, vertelt graag over toen. Op een gepassioneerde manier vertelt hij watleuke anekdotes. Behalve snoep en geld gaan er ook veel herinneringen over de toonbank. De winkel wordt gerund door 14 vrijwilligers. Op zaterdagen zijn er per dagdeel altijd twee vrijwilligers aanwezig. Dat is nodig omdat het soms behoorlijk druk kan zijn,maar ook omdat we met de klanten een praatje willen maken. De gesprekken gaan over vroeger en dat kan op alles uitlopen. Die persoonlijke benadering was vroeger gemeengoed. De kruidenier kende zijn klanten. Mensen bezochten vaste winkels en er was een binding met de ondernemers. Als je wat wilde hebben wat de kruidenier niet in huis had, haalde hij het voor je.

De wachttijden in de winkel worden tegenwoordig zo kort mogelijk gehouden, het is misschien zelfs een overweging om voor de ene of de andere winkel te kiezenVroeger moest je dikwijls wachten op je beurt. Boodschappen doen kostte gewoon tijd. De ondernemer knoopte hele gesprekken aan, ook al stonden er een handjevol mensen te wachten. Voor sociale contacten werd veel tijd genomen. Stond je te wachten, dan knoopte je een gesprek aan met buurman of vrouw die naast je stond. In het snoepwinkeltje nemen wij ook de tijd voor de klant. En echt waar, de mensen vinden het bij ons niet erg om dan even op hun beurt te wachten.Het woord kruidenier draagt een nostalgische jas. Kruideniers waren de verpersoonlijking van de huidige klantenservice. Lammert ging vroeger met zijn kruiwagen vol kruidenierswaren langs de deuren. Hij had de zijkanten opgehoogd met wat planken. En in de kruiwagen had hij met wat planken vakken gemaakt, zodat de goederen enigszins gesorteerd konden worden, Had je een bestelling gedaan, maar was je toch nog iets vergeten, dan ging Lammert gewoon weer terug met de kruiwagen om de boodschap te halen. Sommige kruideniers of hunhulpjes gingen langs de deuren van de chique mensen om te vragen of zeiog wat nodig hadden. Zo kwam het voor dat een hulpje in de ochtend kilometers fietste naar zo’n kast van een huis. Eenmaal aangekomen wist de vrouw des huizes niet wat ze wilde hebben en vroeg of het hulpje later even wilde terugkomen. Dat deed hij dan ook. Bij de tweede maal, weer kilometers fietsend achter de rug, wist ze het nog niet. Of h zo nog eenswilde komen. Bij de derde keer had ze wel een boodschappenlijst weten op te stellen, één pak koffie! Zoiets is tegenwoordig gewoon niet voor te stellen. Toentertijd was er een gapend gat tussen de chique mensen en werkende klasse. Er was sprake van minderwaardigheid. Gelukkig is dat nu allemaal wat anders.
Lammert van de Bospoort ,een paar centen op zak voor wat kauwgomballen . Periodes die achter ons liggen worden vaak met een mantel van romantiek bedekt. Verhalen van vroeger en herinneringen, lijken in het heden zoveel mooier dan ze vroeger waren. Maar misschien is dat ook één van de onderdelen van de levenskunst.

Bron:Ede exclusief